در اينكه ادله مربوط به عدم تجاوز مجنى عليه از حق خود مىباشد و مذكورات در فوق ، در محدودهء حق اوست ، ظواهر از اين گونه موراد منصرف است ليكن نبايد نتيجهء كار براى جانى بدتر از مقدر شرعى باشد ، حتى - على الاحوط - در مورد رضايت جانى هم ، ولى اگر براى جانى بهتر است احتياط در قبول است و شايد قبول لازم است .
سؤال : 71 - در مورد قصاص اطراف بفرماييد :
الف ) آيا ملاك ، رعايت مماثلت نسبيه است يا عرفيه ؟ معيار هر كدام چيست ؟
ب ) در كدام صورت قصاص تبديل به ديه مىشود ؟
ج ) آيا بين طول ، عرض و عمق در اجراى قصاص تفاوتى هست ؟
( مثلا : اگر جان لاغر و مجنى عليه چاق است و نيمى از بازوى مجنى عليه - به عمق 3 سانتىمتر - بريده شده است آيا در قصاص بايد نيم از بازوى جانى لاغر را بريد كه 2 سانتى متر است يا بايد همان عمق 3 سانتى متر را بريد ، گرچه بيش از نصف بازو باشد ) ؟
جواب : البته در درجه اول ميزان رعايت تسميه است چون صدق دريده شدن گوشت يا استخوان مثلا و پس از آن رعايت مماثلت نسبيه گرچه ظاهر برخى از فقها خصوصا صاحب جواهر اين نيست ، ضمنا تقابل نسبيه و عرفيه به طور مطلق صحيح نيست .
سؤال : 72 - در مورد قصاص نفس بفرماييد :
الف ) آيا اولياء دم مىتوانند به جاى قصاص نفس ، عضوى از اعضاى قاتل را قطع كنند ؟ ( مثلا به جاى كشتن قاتل يكى از پاهاى او را قطع كنند ) .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 232
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٣٢