1 - مخصوص مجالس لهو و لعب باشد . 2 - محرك باشد . الف ) منظور از مجلس لهو و لعب چيست ؟
ب ) موسيقى مخصوص به آن مجلس چه خصوصيتى دارد ؟ آيا نوع استفاده آن را مخصوص مىگرداند يا شكل موسيقى آن را مخصوص ميگرداند به گونهاى كه در محلهاى ديگر مورد استفاده قرار نميگيرد ؟
ج ) اكثر موسيقيها حتى مارش نظامى كه بسيار سنگين نواخته مىشود بدن را به حركت در مىآورد . از طرف ديگر صفت محرك در موارد ديگر مثل فيلم و عكس محرك نيز به كار مىرود ، كه مقصود تحريككنندهء قواى جنسى است . حال مقصود از موسيقى محرك كدام است ؟ آيا منظور موسيقى تحريككنندهء قواى شهوانى و حيوانى انسان است ؟ و يا اينكه موسيقى تحريككنندهء بدن است ؟ كه اگر مقصود مورد دوم باشد اكثر موسيقيها حتى موسيقى رايج در مجالس مولوديه را نيز شامل مىشود . و اگر مقصود مورد اول باشد مناسبتر با فلسفهء تحريم آن كه دور كردن انسان از توجه به مسائل حيوانى و كمارزش است مىباشد .
جواب : 2 - قدر متيقن ادلهء غنا و موسيقى ، آهنگهاى رقصآور است كه آن هم معلوم است و حتى زنها هم مىدانند كه فلان آهنگ با رقص مناسب است .
1 و 3 - همانطور كه گفته شد آهنگهاى رقصآور و متناسب با رقص قدر متيقن ادلهء حرمت غنا و موسيقى است و مابقى محكو به جواز است هر چند احتياط بسيار خوب است .
سؤال : 46 - آيا موسيقى مىتواند داراى منافع حلال و عقلانى باشد يا ذاتا حرام است ؟
جواب : كلا حرام است در عروسى هم دليل روشنى بر استثناء نيست گرچه محتمل است ، چون موسيقى و غنا هر دو بملاك لهو
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 163
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٦٣