جواب : از جواب سؤالات 34 ، 35 ، 36 ، 37 جواب سؤالات 38 و 39 معلوم مىشود .
سؤال : 40 - آيا پخش تصوير آلات موسيقى همچون دف و نى و . . . ( در صورت مشروع بودن موسيقى ) به ويژه در برنامههاى مذهبى و اعياد جايز است ؟
جواب : كسانى از فقها كه مطلق استعمال آلات لهو را حرام ميدانند در اينجا هم اشكال مىكند ليكن اينجانب مطلق استعمال را حرام نمىدانم و اللّه العالم .
سؤال : 41 - استفاده از طبل و سنج و شيپور در عزادارى ائمه چه حكمى دارد ؟
جواب : اشكال ندارد .
سؤال : 42 - گاهى در هنگام گوش دادن نواهاى عزادارى بدن انسان بدون اختيار يا با اختيار هماهنگ با آهنگ و ريتم نوار تكان مىخورد آيا اين حكم رقص را دارد ؟
جواب : اگر غنا و آهنگ حرام نباشد اشكال ندارد .
سؤال : 43 - اگر تحت تأثير شنيدن نوار آواز يا موسيقى به تنهايى ، شخص به حالت گريه و حزن يا خنده و شادى ( حالى به حالى شدن ) بيفتد آيا اين حكم غنا را دارد ؟
جواب : همانند سؤال قبلى است .
سؤال : 44 - راه تشخيص موسيقى حرام كدام است ؟
جواب : آنچه مناسب مجالس لهو و لعب است حرام است و در مورد شك جايز است .
سؤال : 45 - با توجه به توضيحات زير به سؤالات جواب دهيد :
اكثر غريب به اتفاق فقهاء ، موسيقى مطرب و لهوى را حرام مىدانند و موسيقى مطرب را موسيقىاى مىدانند كه دو صفت را داشته باشد :
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 162
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٦٢