الحُسنى « 1 » آمده است ، غزالى مىگويد :
تو گفتى خداوند رحمان رحيم است ، خدا شفقت و محبّت دارد ، « لَعَلَّكَ تقول : ما معنى كونِه « رحماناً » و « رحيماً » ، و كونِه تعالى أرحمَ الراحمين ، والرحيم لايَرى متضرّراً و هو يقدر على إعانته إلّاو يبادر على إعانته فوراً ، والربّ تعالى قادرٌ على رفع كلّ بلية ، والدّنيا طائفةٌ بالأمراض ، و هو تاركٌ عباده الممتحنين . . . » .
خدا ارحم الراحمين است ، قرآن نيز بر اين مسئله اصرار دارد ، حال اگر كسى رحيم بوده و يك مبتلا ، متضرّر ، فقير يا مريض را ببيند ، و قدرت داشته باشد كه اين چنين گرفتارىها را بر طرف كند ؛ مريض را علاج ، فقير را بىنياز و ضرر را از آن فرد متضرّر بر طرف سازد ، خودش نيز مىگويد : من نسبت به مردم مهربانم ، اين سؤال پيش مىآيد كه چرا آن گرفتارىها را بر طرف نمىكند ؟ نه آن مريض را نجات و نه آن فقير را بىنياز مىكند . خداى متعال مىتواند همهء بلاها ، فقرها ، مرضها و ضررها را بر طرف كند و دنيا لبريز از مرضها ، سختىها و بلاها است ، پس چرا بندگانش را از اين همه گرفتارىها و بدبختىها نجات نداده و باز هم مىگوييم : خدا ارحم الراحمين است ؟ اين اشكالى است كه به ذهن همگان مىآيد .
پاسخ
روز جمعه است ، امام سجاد عليه السلام در خانه نشسته و عبدالملك بن مروان كه زمام كار حكومت و خلافت را در دست دارد ، امام جمعه است ، هميشه نيز اين گونه بوده است كه امامان معصومين عليهم السلام خانه نشين و خلفاى بنى اميه كه تاريخ را ننگين كردهاند ، نماز جمعه مىخواندند . گويا دل امام سجاد عليه السلام گرفته
هامش
( 1 ) . مرحوم فيض آن را در كتاب علم اليقين خلاصه كرده است . اين كتاب را غزالى در شرح كتاب عراقى به نام الاسماء الحسنى نوشته است . آنچه در اين جا نقل مىكنيم از كتاب علم اليقين فيض است . علم اليقين ، ج 1 ، ص 102 به نقل از المقصد الأسنى ، باب رابع ، ص 21 . .