در پايان داستان ، قرآن بزرگترين موعظه و عبرت را در برابر ما قرار مىدهد كه از گرانبهاترين هديهها به شمار مىرود ، و آن : ناگزيرى بودن اين كه انسان پيشامدها و حوادث آن را علامت و نشانهاى راهنما براى چيزى قرار دهد كه در آخرت با آن رو به رو خواهد شد .
«
كَذلِكَ الْعَذابُ وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ
- عذاب چنين است ، و عذاب آخرت بزرگتر است اگر آن را بشناسند . » گفتند : يعنى اگر عذاب آخرت را مىشناختند ، كه صحيح است ، و نزديكتر از آن اين است كه صاحب بصيرت و علم ، در دنيا ، با ايمان و بصيرت خود اين را مىداند كه آنچه در آخرت است بزرگتر از عذاب دنيا است كه آن را مىبيند .
و در اين جا تفاوت ميان صاحب بصيرتى كه حقايق را با عقل خود مىبيند ( همچون آن اوسط اصحاب الجنة ) و اصحاب جنّتى كه با قرار گرفتن در عذاب دنيوى راه به عظمت عذاب آخرت بردند ، يا اين كه گمراه باشد و / 230 على رغم نشانهها و اندرزها به هدايت نرسد ، آشكار مىشود .
شايد از همهء قصه به اين نتيجه برسيم كه بعضى از تكذيب كنندگان رسالت و مترفان كه در زمان رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله - مىزيستند ، همچون اصحاب جنت اميدى به توبه و راهيابى داشتند ، و خداوند متعال در آياتى كه پس از اين خواهد آمد ، پيامبر - صلّى اللَّه عليه و آله - را به آن مىخواند كه همچون مصاحب ماهى در صادر كردن حكم براى توبه خود شتاب نورزد ، بلكه منتظر حكم خدا باشد كه در آينده آشكار خواهد شد ، چه ممكن است كه همچون قوم يونس - عليه السلام - توبه كنند ، و بنا بر اين بر خوانندگان به خدا واجب است كه از سعهء صدر و فرو خوردن خشم در هنگام رو به رو شدن با انكار و عناد در راه نشر رسالت در ميان مردم خوددارى ورزند .