«
وَ لَمَّا دَخَلُوا مِنْ حَيْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُمْ »
كانت لمصر اربعة ابواب فدخلوها متفرّقين ، «
ما كانَ يُغْنِي عَنْهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ »
ربّ العالمين يعقوب را تصديق كرد بآنچ گفت و ما اغنى عنكم من اللَّه من شىء لانّه قد لحقه ما حذروه لانّهم خرجوا من عنده احد عشر و عادوا تسعة . مىگويد تفرّق ايشان بر آن دروازهاى مصر سود نداشت و به كار نيامد قضايى را كه اللَّه تعالى بر سر ايشان رانده بود و حكم كرده كه يعقوب آنچ از آن مىترسيد بديد ، «
إِلَّا حاجَةً فِي نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضاها »
يعنى الاخالجة فى قلب يعقوب القاها على لسانه فادّيها ، «
وَ إِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ »
فى قوله «
وَ ما أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ »
معنى آنست كه يعقوب آنچ گفت نه از گزاف ميگفت كه آن از يقين و معرفت مىگفت كه ما او را آموخته بوديم ، دانست كه حذر از قدر نرهاند ، «
وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ »
انّ يعقوب بهذه الصّفة و لا يعلمون ما يعلم يعقوب .
النوبة الثالثة
قوله تعالى : «
وَ جاءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ »
برادران يوسف بسبب نياز و درويشى بمصر آمدند ، يوسف بايشان نگاه كرد از راه فراست بدانست كه برادران وىاند بستهء بند آز ، خستهء تيغ نياز ، بر سبيل امتحان عقيق شكر بيز را بگشاد ، گفت :
جوانان از كدام جانب مىآيند ؟ هر چند كه يوسف مىدانست كه ايشان كه اندو از كجا مىآيند ، لكن همى خواست كه ذكر كنعان و وصف الحال يعقوب از ايشان بشنود ، و آن عهد بر وى تازه شود كه حديث دوست شنيدن و ديار و وطن دوست ياد كردن غذاء جان عاشق بود و خستگى وى را مرهم .
و سنا برق نفى عنّى الكرى * لم يزل يلمع لى من ذى طوى
منزل سلمى به نازلة * طيّب السّاحة معمور الفنا
برادران گفتند اى آفتاب خوبان ما از حدود كنعان مىآئيم ، گفت : بچه كار آمدهايد ؟ گفتند بتظلّم ازين گردش زمانهء تلخ بى وفا ، همانست كه گفت : «
يا أَيُّهَا