لا يَرْقُبُونَ فِي مُؤْمِنٍ إِلًّا وَ لا ذِمَّةً
در هيچ مؤمن نه آزرم خداى كوشند و نه زينهار و نه پيمان كه نهادند ،
وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُعْتَدُونَ . ( 10 )
و ايشاناند كه اندازه درگذارانند و پيمان شكنان .
فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ
و اگر باز گردند و نماز بپاى دارند ،
وَ آتَوُا الزَّكاةَ
و زكات دهند ،
فَإِخْوانُكُمْ فِي الدِّينِ
آن گه برادران شما اند در دين ،
وَ نُفَصِّلُ الْآياتِ
و گشاده مىفرستيم و مىرسانيم سخنان خويش ،
لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ . ( 11 )
ايشان را كه بدانند .
النوبة الثانية
قوله تعالى : -
بَراءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ
. اين سورة را شش نام است :
سورة التّوبة و المبعثرة و المنقرة و المثيرة و البحوث . صد و بيست و نه آيت است و چهار هزار و نود و هشت كلمت و ده هزار و چهار صد و هشتاد و هشت حرف است ، و پسين سورة كه از آسمان به زمين آمد در مدينه بيكبار تمام اين سورة است .
روت عائشة ، قالت : قال رسول اللَّه ص : ما نزل علىّ القرآن الّا آية آية و حرفا حرفا ما خلا سورة برائة ، و قل هو اللَّه احد ، فانهما انزلتا علىّ و معهما سبعون الف صف من الملائكه .
و گفتهاند ميان روز حديبيه و فتح مكه فرود آمد . رسول خدا ابو بكر را به حج فرستاد در آن سال باميرى بر حاج و على بن ابى طالب ( ع ) را بر پى وى بفرستاد ، تا اين سورة به منا روز نحر بر خلق خواند و به چهار سخن ندا كرد :
لا يدخل الجنة الا نفس مسلمة و لا يحج بعد العام مشرك و لا يطوف بالبيت عريان و من كان بينه و بين رسول اللَّه عهد فعهده الى مدته .
در ابتداء اين سورة
بِسْمِ اللَّهِ
ننوشتند ، از بهر آنكه بنزديك عثمان چنان بود كه انفال و برائت يك سورة است و فصل در ميانه آن را كرده است كه قومى از صحابه بر آن بودند كه دو سورة است تا ميان هر دو قول جمع كرده آيد ، و صحابه اين را بپسنديدند و هر دو سورة را قرينتين نام نهادند . ابىّ كعب را پرسيدند كه چرا