رسيد ،
وَ يَمْحَقَ الْكافِرِينَ ( 141 )
و ناچيز و تباه كند كافران را .
أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ
پنداشتيد كه در بهشت شويد ،
وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ
و نيز بنديد اللَّه ،
الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ
ايشان را كه باز كوشند بتن و مال با دشمنان وى از شما كهاند ؟
وَ يَعْلَمَ الصَّابِرِينَ ( 142 )
و بنديد « 1 » كه شكيبايان از شما كهاند ؟
وَ لَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ
و شما بآرزو ميخواستيد مرگ بر شهادت ،
مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ
پيش از آنچه ديديد در احد ،
فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ
آن گه آنچه ميخواستيد ديديد ،
وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ ( 143 )
. و به چشم خود فرا آرزوى خود مينگريد .
النوبة الثانية
قوله تعالى :
قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ
- اين افتتاحى ديگر است ذكر قصّهء وقعهء احد را ، و تعزيت است دلهاى مؤمنان را . ميگويد : پيش از شما در جهان سنّتها بود ، يعنى : سنن الأيّام فى تداولها ، عادتها و خويهاى روزگار در حال گردى و روزگردى ميان جهانيان ، بنيك و بد ، گاه شادى و گاه اندوه ، گاه راحت و گاه محنت ، گاه آسانى و گاه شدّت . و اگر خواهى اضافت سنّت به اللَّه برى ، يعنى سنن اللَّه فى خلقه . ميگويد : پيش از شما بود در جهان سنّتها و نهادهاى اللَّه در كار راندن ميان جهانيان ، گاه آزمودن اهل حق بدولت اهل باطل ، و دولت بازگردانيدن از اهل باطل با اهل حق ، و آخر بعاقبت پيروزى اهل حق بر اهل باطل .
فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ
- برويد در زمين و در سرانجام كار بيگانگان نگريد كه ايشان را چون زمان داديم و فرو گذاشتيم ! و آن گه بعاقبت چون كشتيم و بيفكنديم ! و اهل حق را نصرت داديم . شكستگان روز احد را ميگويد كه : با شما
هامش
( 1 ) - نسخه : و بنديدا نيز