ما فضل من اموالهم . اشارت مىكند كه :
وَ الْعافِينَ عَنِ النَّاسِ
ايشانند كه گناه از مردمان در گذارند و محو كنند ، پس بر آن اقتصار نكنند بلكه ايشان را بنوازند ، و از فضل مال خويش ايشان را عطا دهند . اين صفت محسنان است ، و اللَّه تعالى دوست ايشانست كه ميگويد :
وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
.
احسان در معاملت حق آنست كه : ان تعبد اللَّه كأنك تراه ، و در معاملت خلق آنست كه : اگر كسى با تو بد بود تو با وى نيك باشى . و آن كس كه ترا نشايد ، تو وى را بشائى ؛ و بذلك امر اللَّه عزّ و جلّ :
خُذِ الْعَفْوَ
اى خذ الفضل و المحاسن من الأخلاق ، فاعف عمّن ظلمك ، وصل من قطعك و احسن الى من يسيء اليك .
وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً
الآية . . . - لطيفهء اين آيت آنست كه : اللَّه به موسى ( ع ) وحى فرستاد كه ظالمان را گوى تا ذكر من نكنند كه آن گه من ايشان را بلعنت ياد كنم ؛ و ظالمان اين امّت را گفت :
أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ
.
اينان را در ذكر بستود ، آن گه گفت :
وَ مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ
؟ يعنى كه :
شما ذكر من فرو مگذاريد كه گناهان شما من خود آمرزم . فشتّان ما بين امّة و امّة .
ذَكَرُوا اللَّهَ
- يك قول آنست كه : ذكروا العرض على اللَّه عزّ و جلّ عند المعصية و انّ اللَّه سائلهم عنه . آن گه كه فرا سر گناه شوند ، ياد آيد ايشان را ديوان قيامت و عرض اكبر ، و مسائلت حق ، و با چشم آوردن كردار ، و باز نمودن گفتار . آن گه ربّ العالمين با بنده گويد : أ تعرف ذنب كذا ؟ أ تعرف ذنب كذا ؟ فيقول : نعم يا رب ! حتّى قرّره بذنوبه و رأى فى نفسه انّه هلك . قال : سترتها عليك فى الدّنيا و أنا اغفرها لك اليوم . لائق حال بنده آن است كه زبان حالش بنعمت شكر گويد :