قوله تعالى :
وَ كَيْفَ تَكْفُرُونَ وَ أَنْتُمْ تُتْلى عَلَيْكُمْ آياتُ اللَّهِ وَ فِيكُمْ رَسُولُهُ
- اين آيت از بزرگترين آيتهاى قرآن است در شأن دين ، كه دين بكتاب و سنت رسول وى است ، و مرد مخاطب به آنست و محجوج به آن . و ايمان سمعى است . جاى ديگر ميگويد :
وَ ما لَكُمْ لا تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ لِتُؤْمِنُوا بِرَبِّكُمْ
.
ثمّ قال :
وَ مَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
. اعتصام و تفويض و توكّل و استسلام بر ترتيب مقامات روندگان نهادند ، اول اعتصام است و آخر استسلام .
اعتصام در منازل اهل بدايت است ، و استسلام در مقامات اهل نهايت . - اولياء را اعتصام فرمودند ، چنان كه گفت :
وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً
. انبياء را استسلام فرمودند ، چنان كه گفت :
أَسْلِمْ قالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ
ازين جاست كه اهل تحقيق گفتند :
الاعتصام للمحجوبين ، فاما اهل الحقائق فهم فى القبضة . و
صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
درين آيت همانست كه مؤمنين بدعا خواستند كه :
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ
. و مصطفى ( ص ) را فرمان آمد كه : بندگان را بران خوان ، و ذلك فى قوله :
ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ
و مصطفى ( ص ) به حكم فرمان ، خلق خداى را بران خواند ، و ذلك فى قوله :
وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ
النوبة الثالثة
قوله تعالى :
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ . . .
- كردگار قديم ، جبّار نامدار ، عظيم ، خداوند دانا ، كريم عزّ جلاله و عظم شأنه درين آيت فضيلت كعبه و شرف او نشر كرد ، و بزرگوارى آن فرا جهانيان نمود ، گفت جلّ جلاله : نخستين خانهاى كه نهاده شد مردمان را آنست كه به مكه . خانهاى كه مردمان همه زحام در آن آرند ، و جهانيان روى بدان نهند ؛ و مؤمنان گرد آن گردند ، مجاورت را ، و نماز را و دعا را ، و صلوات و زيارت را . خانهاى با خير و با بركت ، با شكوه و با كرامت . كس در آن نشد مگر با نثار