ور همه فريشتهء مقرب است . در آثار بيارند كه - يا عجبا ، فريشتهء را بيافريد نام وى جبرئيل ، وى را ششصد پر طاوسى داد مرصّع بجواهر ، با جلجلههاى زرّين ، آگنده بمشك بويا چون بر خود بجنبد از هر جلجلى آوازى خوش بيرون آيد و نغمتى كه بدان ديگر نماند . و آن فريشتهء ديگر اسرافيل كه يك پايهء عرش بر دوش ويست هر گه كه تسبيح درگيرد همه فريشتگان آسمان خاموش شوند و تسبيح خويش در باقى نهند از آن صوت نيكو و نغمت خوش كه اسرافيل بيرون مىدهد . و زينجا فراگذر عرش عظيم ، كه مستوى بر وى خداى جهانست ، و او را كنگرههاست كه در وهم آدمى نيايد ، و قدر آن كس نداند ، و نور آفتاب در جنب نور عرش ناپديدست و ناچيز .
اين همه مخلوقات برين صفت بيافريد و هيچيز « 1 » را نگفت كه نيكوش صورتى دادم يا نيكوش آفريدم ، مگر آدمى را كه از خاك تيره بر كشيد و وى را بدان منزلت رسانيد كه در آفرينش وى گاه خود را ستود و گاه وى را : - خود را ، گفت « فتبارك اللَّه أحسن الخالقين ، » و وى را گفت « اولئك هم الراشدون » « اولئك خير البرية » - سبحانه سبحانه هذا هو الفضل الكبير و الفوز العظيم . يقول تعالى
فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ نِعْمَةً وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
.
2 - النوبة الاولى
( 3 / 9 - 7 )
قوله تعالى :
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ
. او آنست كهء فرو فرستاد بر تو اين نامه ،
مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ
ازوست آيتهاى استوار داشته و تمام كرده -
هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ
معظم قرآن و مايهء دين داران و علم جويان آنست .
وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ
و آيتهاى ديگر است كه بهم مانند در ظاهر ، و جز از يكديگرند در حقيقت
فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ
اما ايشان كه در دل ايشان كژى و چفتگى « 2 » است
هامش
( 1 ) هيچيز : همه جا چنين است در دو نسخه .
( 2 ) چفتگى : - چفسيدن يا چسبيدن بمعنى ميل كردن مىباشد . چون « چسبيدن تير از نشانه » ( برهان قاطع ، طهران ) .