مفسران گفتند ، در معنى و لا يكلّمهم اللَّه يعنى بكلام يسرّهم ، و لا ينظر اليهم نظر الرّحمة . ميگويد : اللَّه با ايشان سخن نگويد ، سخنى كه به آن شاد شوند ، و بايشان ننگرد به نظر رحمت ، اما به نظر سخط نگرد ، و با ايشان سخنى كه غمناك شوند و ببدى افتند گويد ، كه جاى ديگر گفته است :
فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ
و در خبر است كه با يكى گويد :
« اليوم انساك كما نسيتنى »
وَ لا يُزَكِّيهِمْ
- و ايشان را تزكيه نكنند نه در دنيا نه در عقبى . تزكية دنيا آن باشد كه بنده را توفيق طاعت دهد ، و در آنچه صلاح وى در آنست و بصيرت وى به آن افزايد ، ارشاد كند . و تزكية عقبى آنست كه وى را ثواب دهد ، و بسعادت ابد رساند . و اين همه از كافران ممنوع است .
آن گه گفت :
وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
يعنى كه عقوبت ايشان نه خود اينست كه اين كرامتها از ايشان ممنوع است كه با آن عذاب دردناك است .
وَ إِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقاً يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتابِ
- اين هم در شأن جهودان است و ذمّ ايشان . در آيت اوّل ذمّ ايشان كرد ببى وفايى و شكستن پيمان اللَّه ، و درين آيت ذمّ كرد ايشان را بدروغ گفتن بر اللَّه . ميگويد : از ايشان گروهىاند كه زبان خويش از راه صواب بر ميگردانند ، و از بر خويش چيزى مىنهند ، و نبشتهاى ميسازند ، تا شما پنداريد كه آن از تورات است .
يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتابِ
- كتاب اينجا فرا ساخته و نبشتهء ايشان است نه تورات ، همان كه جاى ديگر گفت :
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ .
امّا آن ديگر كتاب كه گفت :
لِتَحْسَبُوهُ مِنَ الْكِتابِ
اين يكى تورات است .
ربّ العالمين گفت :
وَ ما هُوَ مِنَ الْكِتابِ
آن كتاب اول نه اين كتاب ثانى است .
يعنى كه آن دروغ بر ساختهء ايشان ، نه تورات منزلست .
تا اينجا بتعريض گفتند و بتعريض جواب شنيدند ، آن گه بآشكارا و تصريح