خدا پايان مىيابد ، و در ميان اين آغاز و پايان برادرى ايمانى اى كه مسلمانان را به يكديگر مىپيوند بيان شده ، در حالى كه كافران را هر چند جمع مىشمارى ، دلهايشان پراكنده است . . .
پس در اين سوره دو محور وجود دارد كه به يكديگر ، همچون ارتباط ميان رود و سرچشمه ، و درخت برومند باب ريشههاى فرو رفته آن در ژرفا ، مربوط مىشوند . . .
چنين است كه تسبيح خداوند و تقديس و منزّه شمردن او از داشتن شريكان ، و ذوب شدن در بوتهء يكتا شناسى او و پناه گرفتن در زير سايهء بيدق ستايش او كه به نامهاى نيكوى او در اهتزاز است . . . همهء اينها اساس گردهمايى ايمانيى است كه از حجابها و موانع مادى در مىگذرد ، و ريشهاى است براى درخت صفات نمونهاى همچون حمايت از يكديگر و ايثار ، و سرچشمهء جويبارهاى حكمت و جهاد و چيرگى و عزّت الهى است .
بدين گونه آيات اين سوره در گوشهاى هشيار فرو مىرود ، و دلها را از كينهها پاك مىكند / 204 و در سراسر آنها نهال دوستى و محبّت را مىنشاند و مىكارد .
بياييد پرتوهاى درخشانى را كه از آيههاى مبارك آن مىتابد به پيشواز رويم :
از آنجا كه خداوند ذات قدّوس و منزّهى است كه آنچه در آسمانها و زمين است او را تسبيح مىكنند ، پس او مسلّط و عزيز و حكيم است .
از آنجا كه مسلّط و داراى عزّت است كسانى از اهل كتاب را كه نسبت به اين رسالت كفر ورزيدند و با آن جنگيدند مقهور مىسازد و تا روز رستاخيز از خانههاى خود بيرون مىراند گر چه در آن خانهها و سرزمينها ريشهدار شدهاند و گمان نمىكنند كه از آنجا بيرون رانده شوند ، هم چنان كه تا كنون نيز چنان گمانى نبرده بودند . براى چه ؟ براى آن كه هنگامى كه نسبت به رسالت كفر ورزيدند اين امر دشمنى و عناد با خدا و پيامبر او بود . و از آيات عزّت خداوند برمىآيد كه او نسبت به كسانى كه با او دشمنى ورزند سختگير است و آنان را مجازاتى شديد
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 228
مساهمون: احمد آرام
ص٢٢٨