توهين را ورثه نمىتواند ببخشد و به گردن انسان ظالم باقى مىماند ، مگر اينكه انسان در دنيا كارى بتواند كه روح شخص مظلوم از او راضى شود . والله العالم
در بعضى از روايات نقل شده است : « 1 » اگر كسى بر ديگرى ستم كرده باشد ، مثلًا به او فحش داده و يا اهانت نموده ، تهمت بسته ، دروغ عليه او گفته باشد ؛ و آن شخص وفات كرده و حاضر نيست كه از او حليت بگيرد ، براى آن شخص مظلوم كه وفات نموده استغفار نمايد و بگويد : " اللهم اغفر لفلان " بجاى فلان نام آن شخص را ذكر كند . به نظر من خوب است كه انسان عادت كند و جمله « اللهم اغفر كُل من ظلمتُ » را هميشه تكرار كند . " خدايا ببخش تمام كسانى را كه به من به آنها ظلم كردهام . " مگر ممكن است انسان در طول عمر خود بهكسى ظلم نكند ؟ هيچ ظلمى اگر نكرده باشد ، حدّ أقل گُمان بد در مورد يك نفر كرده است ، يا يك وقت در موقع صحبت كردن كسى را از خود رنجانيده است . خوب است كه جمله « اللهم اغفر كُل من ظلمتُ » را هميشه انسان در اوقات نماز و ساير اوقات بخواند ؛ اگر خداوند جل جلاله استغفار انسان را قبول كند ، ( كه انشاء الله قبول مىكند ) حق آن مظلوم نيز از گردن انسان ساقط مىشود .
قسم سوم : ظلم بر خود است بسيارى اوقات انسان به خود ظلم مىكند ، انسانها چه كفار و يا غير كفار ، تمام آنانىكه معصيت مىكنند ، خدا را قبول ندارند ، نماز
هامش
( 1 ) - قال رسول الله صلى الله عليه وآله و سلم : من اظلم احدا و فاته فليستغفرلله له ، فانه كفارة له . ( وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 338 ) ؛ حدود الشريعة ، الواجبات ، ص 133 .