مىشود . درآن روز خود انسانها اعمال خود را مىبينند . « 1 » در قيامت ممكن است زمين مثل يك كمپيوتر عمل نمايد و همه چيز را به نمايش بگذارد ؛ زيرا از نظر فلسفى ، اعمال هركس معلول اراده اوست و اراده انسان ، معلول نفس انسان است و هيچ معلول از علت خود جدا نمىشود .
بنابراين در روز قيامت انسان بعد از حساب دهى ، به جزاى اعمال خود گرفتار مىشود . اگر عمل خوب داشته باشد به بهشت مىرود . اگر عمل بد داشته باشد به جهنم مىرود . اين موضوع براى انسان بسيار مهم است و نبايد انسان در دنيا چشم و گوش خود را بسته كند ؛ چشم و گوش ظاهرى و باطنى انسان بايد در دنيا باز باشد تا در روز قيامت پشيمان نباشد ؛ زيرا پشيمانى در آن روز براى انسان هيچگونه سودى ندارد .
سرانجام طغيان گرى
« كَذَّبَتْ ثَمُودُ وَ عادٌ بِالْقارِعَةِ »
مىفرمايد : قوم ثمود و قوم عاد ، با وجود اينكه ما به آنها ثروت داده بوديم و در زندگانى اقتصادى خود رشد و تكامل خوبى داشتند و پيغمبرانى چون حضرت هود و حضرت صالح عليهم السلام را براى آنها برگزيديم . تا آنان را بهسوى خدا هدايت كنند ؛ ولى آنان نه تنها از نعمتهاى خداوند جل جلاله سپاسگزارى نكردند ؛ بلكه به خدا و پيامبر او نيز ايمان نياوردند ؛ آنها قيامت را انكار كردند و به جاى شكران نعمتآن را كفران نمودند .
هامش
( 1 ) - براى اطلاع بيشتر به تفسير سوره مباركه زلزال ( درهمين كتاب ) مراجعه شود .