انسان سنگ و يا چوب و يا آهن را به يكديگر مىزند در اثر ضربات شديد آنها آتش توليد مىشود . قسم به آتش افروختن كه او را روشن مىكند ، ممكن است مراد همان اسبها باشد .
« فَالْمُغِيراتِ صُبْحاً »
قسم به آن غارت زنندگان ( كه هجوم آوردند ) به دشمن ، در صبحى كه هنوز روشن نشده بود .
« فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعاً »
قسم به اين اسبها كه نفس زنان مىدويدند و بر آن سرعتى كه از تماس نعلها به سنگ و سنگ ريزهها ، از عقب پاى آنها آتش بلند مىشد و گرد و غبار آنچنان به هوا پراگنده شده بود كه هوا را تاريك كرده بود . قرآن مجيد ، براى اينكه عظمت جهاد را بيشتر براى مسلمانان بفهماند حالات جنگ را با كيفيت كه واقع شده است بيان مىكند . مجاهدين اسلام چون براى دفاع از دين خدا رفته بودند و در پيشگاه پروردگار محبوبيت داشتند ، به همين اساس گرد و غبار آنها نيز در نزد خدا محبوب است و خداوند جل جلاله از آن ياد مىكند . در بعضى از احاديث وارد شده است كه اگر از گرد و غبار در حلق مجاهدين داخل شود آتش جهنم براى آنها حرام مىشود .
در قلب سپاه دشمن
« فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعاً »
به سرعت پيشروى كردند و به قلب سپاه دشمن خودرا رسانيدند .
خداوند جل جلاله در اين سوره مباركه حالات مجاهدين را بهگونهاى بيان مىكند كه ارزش معنوى آن را ساير انسانها نيز بدانند ؛ مجاهدين چطور رفتند و چگونه دشمن