انجامد كه از جمله گناهان كبيره شمرده شده بلكه از حديث صحيح و مشهور عبدالعظيم ( رض ) ظاهر مىشود كه يأس از رحمت خدا كه در قرآن مجيد هم مورد نكوهش قرار گرفته پس از شرك از همه گناهان كبيره بزرگتر است . « 1 »
يأس حتى در فرض عجز از پرداخت حقوق الناس نيز غلط است زيرا خداوند در اين دنيا طريقى براى تخلص از آن قرار داده كه استغفار براى مظلوم مىباشد . و ممكن است خدا در قيامت طرف را راضى نمايد ، و در حقوق اللّه راه توبه باز است ونااميدى جز كفر و گمراهى سببى ندارد .
إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً .
مسقطات عقاب در جزء چهارم « حدود الشريعه فى واجباتها » مفصلا ذكر شده است و پارهاى از آنها عبارت از توبه ، شفاعت ، عفو ، مصائب ، پارهاى ازعبادات واجب و مستحب ، حسن خلق و استغفار مىباشد .
بهر حال قباحت نااميدى از رحمت خداوند رؤوف و مهربان كه رحمتش بى پايان است چه از نظر قرآن و روايات و چه از نظر روانى و اخلاقى و اجتماعى بسيار شديد است ، كه بايد از آن دور شد .
ولى همانگونه كه يأس و قنوط از رحمت خدا از بزرگترين
هامش
( 1 ) - ص 390 ، ج 3 ، اصول كافى .