كه در آن نقطه سياه است كه خير و شر در آن بنبرد مشغولند هر كدام قويتر بود بر صاحب خود غالب آيد و دل باز كه در آن چراغ روشن است و خاموش نشدنى تا روز قيامت و آن دل مؤمن است .
خاطرات قلب
خاطر بد را وسوسه و خاطر خوب را الهام نامند « 1 » .
وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها
« قسم بجان آدمى و هم آهنگ كننده آن كه به آن بدى و خوبى او را الهام كرد واضح است كه دل به بسيارى از خوبيها و بديها علاقه دارد و هميشه مركز خطورات خوب و بد است ، گو اينكه گاهى از تصور آنها رنج مىبرد ، تا چه رسد كه به آن راضى باشند . و فى صحيح حماد عن الصادق ( ع )
: ما من قلب الا و له اذنان علي احمد هما ملك مرشد و علي الاخري شيطان مفتن هذايا مره هذا يزجزه ، الشيطان يامره بالمعاصي و الملك يزجزه عنها . . .
الخ « 2 » . هيچ دلى نيست كه دو گوش نداشته باشد بر يكى فرشته ارشاد كننده و بر ديگرى شيطان رهزن مسلط است اين امر مىكند و آن باز مىدارد ، شيطان او را بگناهان امر مىكند و فرشته او را نهى مىكند .
هامش
( 1 ) - اصطلاحى است از طرف بعضى علماى اخلاق و نيز قبول خاطره بد را اغوا و قبول خاطره خوب را توفيق گويند :
( 2 ) - ص 33 ج 70 بحار الانوار نقلا عن الكافي و آخر الرواية الذي لم ننقله لا يخلو عن اشكال و لعله من احد الرواة مراد از دل روح است و مراد از دو گوش مجارى خاطرات خير و شر ( الهام و وسوسه )