10 - ملكه شدن صفات
فضايل اخلاقى موقعى قابل اعتماد و مورد پسند و ميل سالك مىشود كه به حد ملكه برسد و عادت شود .
يكى از اسباب تحصيل ملكات تكرار و تداوم افعال مناسب آنها است و اين سبب مجرب و قطعى و ترديد ناپذير است ، ولذا در صحيح زراره امام مىفرمايد :
« احب الاعمال الي اللّه عزوجل ما دام عليه العبد وان قل » « 1 »
يعنى محبوبترين كارها نزد خداوند عزوجل كارى ( نيكى ) است كه بنده بر آن مداومت كند هرچند كه اندك باشد .
مزاج افراد سبب ديگرى براى پارهاى از صفات اخلاقى است زيرا محسوس است كه بعضى از افراد بحسب طبع اولى و قطع نظر از عوامل خارجى صفاتى دارند مثلًا بعضىها سخت دل بعضىها نازك دل بعضىها زود رنج و اندك رنج بعضىها عبوس بعضىها خنده رو بعضىها عصبى بعضىها خوش خلق بعضىها زرنگ بعضىها كودن و غبىاند . حتى دو برادر در يك محيط برابر داراى اخلاق متفاوتند لذا مىگويند كه مردم همانند معادن طلا و نقره
هامش
( 1 ) - ص 129 ج 3 اصول كافى ترجمه دار . بايد دانست كه اصول كافى طبع جديد دو جزء دارد ولى بعضى مؤمنين آن را با ترجمه فارسى آن در چهار جزء چاپ كرده اند . و نزد نگارنده همين چاپ موجود است نه چاپ بى ترجمه .