العمل و يا راجح العمل دانسته ثواب و جزاى خير دارد ، برعكس چيزهائى كه اعتقاد به آنها و يا بجا آوردن آنها و يا اتصاف به آنها مورد نهى شرعى قرار گرفته عقاب و جزاى بد دارد .
چنانچه عملى از نظر عقل خالص ، رجحان داشته باشد ، باز هم بجا آوردن آن ثواب دارد ولو شرع درآن باره بيانى نداشته باشد ، و اما اگر انسان مرتكب عملى گردد كه شرع دربارهى وى ساكت بوده ولى عقل آن را بد بداند مسلما بجا آورنده مستحق سرزنش است ، ولى آيا مستحق عقاب هم ميگردد يا نه ؟ مسأله تفصيلى دارد كه ذكرش را مناسب اين رساله نميدانم .
مسألهى قيامت چون بالاترين ضامن اجرائى وظائف دينى اكثر بشر است « 1 » لذا قرآن مجيد روى آن تا حدودى زيادى تكيه نموده و خيلى زياد از آن نام برده و اينك ما يك فهرست ناقصى را ارائه ميدهيم .
هامش
( 1 ) ضامن اجرائى اكمل و اعلى ، اعتقاد بوجود خداوند است ، ولى نه براى همه بلكه براى عدّهى محدودى از خواص اولياء كه ايمان و معرفت آنها كامل است ، ولى اعتقاد بقيامت ضامن اجرائى براى سائر مردم نسبت باجراى وظايف شرعى و تديّن بدين الهى است .
ضامن سوم اجرائى حكومت اسلامى است كه بوسيلهى اجراء حدود و تعزيرات در تطبيق تكاليف دينى كوشش به عمل مىآورد .
ضامن چهارم آن نظارت همگانى امر بمعروف و نهى از منكر و ارشاد مىباشد ، و حتّى پارهاى از حدود را همهى مردم مىتوانند اجراء نمايند .