عقايد و اعمال و پارهاى از صفات « 1 » خوب يا بدى كه درين دنيا تحقيق يافتهاند .
يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتاتاً لِيُرَوْا أَعْمالَهُمْ فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ
.
يعنى درين روز مردم برميگردند راكنده تا كارهاى خود را ببينند « 2 » پس كسى كه باندازهى يك ذرّه خيرى انجام داده باشد مى بيند آن را و كسى كه مقدارى ذرّهاى شر مرتكب شده باشد مىبيند آن را « 3 » معيار خوبى و يا بدى اعتقادات و صفات و افعال ، دين الهى مىباشد .
مثلا امورى را كه اسلام براى مكلّفين لازم الاعتقاد و يا لازم
هامش
( 1 ) بعضى از صفات گذشته از اينكه مذموم است استحقاق عقاب را نيز در بر دارد مانند حسد ، تكبّر رضاى به حرام و امثال آن ، و پارهاى از صفات حسنه مستوجب ثواب است مانند مسلماندوستى ، بغض و حب در راه خدا رضاى به قضاى خداوند و نظائر آن ، و تفصيل اين بحث در بعضى از كتب فقيههى نگارنده ، مذكور است .
( 2 ) ديدن عمل روى بعضى از مسائل فلسفى و علوم تجربى قابل تعجّب نيست ، و اگر كسى آن مسائل فلسفى و سايسنى را قبول نكند ميتواند بگويد پاداش اعمال و جزاى آن را مىبيند و يا نامهى اعمال خود را مىبيند .
( 3 ) ديدن ذرّهاى شر و يا جزاى آن با قطع نظر از توبه و عفو و شفاعت است و گويا ناظر باصل استحقاق مىباشد .