با قول جمعى ديگر از لغويين است .
بلى مىشود از آيهى مباركه :
« وَ حُمِلَتِ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ فَدُكَّتا دَكَّةً واحِدَةً »
( الحاقة : 14 ) ؛ « دك » در اين آيه به مناسبت كلمه :
« وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا ، فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا »
( الواقعة : 5 - 6 ) ؛ به معناى غبار كردن است ؛ ولى اگر از آيات قرآن مجموعاً خصوصاً از آيه سوره حاقة گذشته بفهميم كه « دك » جبال پيش از « دك » زمين است نمىشود « دك » را در مورد زمين به معناى « نسف » بدانيم و مجبوريم كلمه واحدة را تأويل ببريم . به هر حال استدلال به اين آيه مشكل است .
ولى نابودى زمين از نظر قرآن ثابت است :
« ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّى . . . »
( الأحقاف : 3 و همچنين آيه 8 سوره روم ) ، پس از أجل مسمى و مدت تعيين شده آسمانها و زمين از بين ميروند كه به احتمال قوى أجل زمين در انتقال همه ساكنين به ميدان حساب و كره ساهره است . والله العالم .
معناى آمدن خداوند در قيامت
« وَ جاءَ رَبُّكَ وَ الْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا »
( الفجر : 22 ) ؛ پروردگار تو ( درقيامت ) مىآيد ، و خداوند وجود جسمانى ندارد . بنا براين رفتن و آمدن در حق او عقلًا ممتنع است و خود قرآن هم در آيه 33 نحل مىفرمايد :
« هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلائِكَةُ أَوْ يَأْتِيَ أَمْرُ رَبِّكَ . . . »
( النحل : 33 ) ؛ آيا آنان انتظارى دارند بجز اينكه براى آنان ملائكه يا امر پروردگارت بيايد ، پس مراد آمدن امر و فرمان تكوينى خداوند است كه ظهور نشانه هاى بزرگ خدا در ميدان قيامت است .
آمدن دوزخ و نزديك شدن بهشت
« وَ جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ . . . »
( الفجر : 23 ) ؛ روز قيامت جهنم آورده مىشود و در همين روز :
« وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ »
( الشعراء : 90 ) ؛ بهشت هم براى متقين نزديك مىشود ؛ فعل « ازلفت » ، بر خلاف نظر راغب به معناى درجه و مقام نيست ؛ بلكه به معناى اول آن نزديكى است معناى