« نَذِيراً لِلْبَشَرِ
( المدثر : 36 )
وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ
الأنبياء : 107 .
تشريع جهاد ابتدايى دلالت قاطعى بر تكليف همه انسانها دارد كه دين آسمانى را بپذيرند و به آن عمل كنند و براى همين كار آفريده شدهاند .
بنا بر اين اگر كسى عمدا و يا تقصيرا به طرف تدين نرفت روز قيامت مسئول است و مستحق عذاب الهى .
ولى اگر كسى به خاطر غفلت و يا غلبه وضع محيط فاميلى و اجتماعى و يا ضعف فكرى احتمال ضرر را ندهد و به صحت طريقه باطلهاى خود مانند كفر و الحاد و انكار شرايع و يا شريعت منسوخه خود ، اطمينان دارد او جاهل قاصر است و مستحق عقاب نيست و مواخدهاى او ظلم است كه اولا قبيح است و ثانيا قرآن آن را از خداوند نفى فرموده است و شايد به همين جهت كلمه
( لِمَنْ يَخْشى )
براى تذكره و كلمه
( لِلْمُتَّقِينَ )
براى هدى قيد قرار داده شده است كه تا احتمال ضرر نباشد تقوى و خشيت منتفى بانتفاء موضوع است و ممكن است اين دو قيد در اين دو آيه و آيات ديگر براى يك موضوع عرفى باشد كه تا نفس آدمى آمادگى پذيرش را نداشته باشد دين براى او فايدهاى ندارد و هر چند كه در آخرت به خاطر اتمام حجت در دنيا مستحق عقاب اخروى باشد .
علوم حسى نه عقلى
تَنْزِيلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ وَ السَّماواتِ الْعُلى
طه : 4 . قرآن از فرو فرستادن خالق و مالك زمين و آسمانهاى بلندتر است . وقتى او خالق و مالك جهان باشد و شما مخلوق و مملوك باشيد بايد از دستورات مالك خود پيروى كنيد .
كلمه عُلى جمع عليا است مانند دنا كه جمع دنيا است ، بايد به اين نكته توجه شود كه مراد از علو آسمانها ( كه مراد محل ستارگان باشد ) علو و بلندى محسوس است نه علو و بلندى