شأن نزولهاى آيات
در مورد آيات فوق شأن نزولهاى نقل شده و نيز در بسيارى از آيات قرآن مجيد شأن نزول نقل كردهاند ، كه براى فرد مبتدى تا حدّى در فهم تفسير آيات متبرّكه قرآن يارى مىرساند . به نظر نگارنده شأن نزول ها بر سه گونه است :
1 - از اشارت خود آيات به دست مىآيد .
2 - از روايات معتبرالسند استفاده مىشود .
3 - از رويات مرسل و بى سند و يا دارنده سند ضعيف يا مجهول و يا از قول مفسّرين گذشته چه مسند باشد و چه مرسل .
قسم اوّل و دوّم قابل اعتماد بوده و بايد مورد استفاده قرار گيرند . قسم سوّم را بايد به كلى ترك كرد و نبايد وقت نويسنده و مطالعه كننده در نقل و مطالعه آنها ضايع شود .
حق و باطل
« وَ قُلْ جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ إِنَّ الْباطِلَ كانَ زَهُوقاً »
( الإسراء : 81 ) اگر مراد از حق اسلام باشد و از باطل ، شرك مردم مكه ، تفسير آيه روشن است و معناى جمله اخير يك قانون كلى را بيان مىكند كه باطل طبيعت آن اين است كه از بين رفتنى است و لو پس از انقراض زندگانى بشر در كره زمين . چون حقيقتى ندارد در آن جهان از آن اثرى نيست مگرتبعات آن كه عقاب مشركين باشد . و از الفاظ آيه عموم باطل نابود شدنى استفاده نمىشود و مصاديق باطل از وسوسه شيطان به آدم شروع شد و تا آخرين لحظه حيات إنسان در اين كره ، دوام خواهد آورد . و در بهشت است كه لا يسمعون فيها لغواً و لا تأثيماً . و دليلى وجود ندارد كه در دوزخ آن دنيا لغو و باطل وجود نداشته باشد ؛ بلكه قرآن حكايت مىكند كه مشركين در ميدان حساب دروغ مى گويند و حتّى به خدا قسم مى خورند كه ما مشرك نبوده ايم . ( انعام : آيه 24 )