وَ الْأَرْضِ . . . »
( الحديد : 21 ) اين كلام از متكلّمى كه دوزخ و بهشت را مادّى مىداند عجيب است و بىتدبّر بر قلم آنان جارى شده ؛ زيرا اگر وسعت ، بهشت مانند وسعت آسمانها و زمين باشد ، بايد زمينما و كهكشانها بهشت باشد ، در حالى كه چنين نيست . بايد اين دو آيه توجيه شود و يا از جمله متشابهات قرار گيرد . والله العالم .
بطور كلى قيامت و دوزخ و بهشتها و محشورين ، مادى هستند هرچند مدرك لذّتهاىمادى و معنوى ، ارواح مجرّده مىباشند كه مدبّر اجساد إنسان و اجسام جنّ و غيرهم مىباشند .
موانع و مشكلات معراج
هيئت بطلميوسى قديم نظرياتى داشت كه معراج جسمانى را ناممكن مىساخت ، و شايد همين مشكلات بود كه بعضى از دانشمندان را وادار و مجبور به قبول معراج روحانى مىساخت ولى از قرن نوزدهم ميلادى به اين طرف كه بطلان قواعد اين هيئت خيالى و مخالف قرآن از نظر علمى آشكار گرديد ، ديگر كسى در إبطال مشكلات آن نبايد وقت خود را تلف كند .
روشن ترين و عمده ترين مشكله از قديم الايام مسأله زمان بوده كه حتى براى رسيدن به بيت المقدّس از مكّه ، در يك شب با در نظر داشت وسايل موجوده آن زمان ناممكن بوده است ، كه جواب همه دانشمندان اسلامى اين بوده كه سرعت طى طريق به شكل إعجاز و ما فوق سرعت عادى بوده و مشكلى را ايجاد نمىتواند . ولى سفر عروج به آسمان نزد همه غير ممكن بوده ، حتى تا امروز كه رفتن به فضا حسّى شده بازهم مورد إستبعاد و حتى يك نوع خيال پردازى به نظر بىخبران غير مسمانان مىآيد تا يك حقيقت واقع شده .
دو استبعاد مهم در اين جا وجود دارد
1 - چگونه يك إنسان بدون وسايل به آسمان مىرود ؟ در حالى كه يك كيلومتر به هوا