3 - براى بيرون رفتن از نيروى جاذبه به سرعتى چهل هزار كيلومتر در ساعت لازم است .
4 - هوا براى تنفّس در فضاى بيرون جو وجود ندارد در حالى كه زنده ماندن بدون آن براى إنسان ممكن نيست .
5 - گرماى سوزان آفتاب در قسمتى كه آفتاب خورشيد مستقيماً مىتابد و سرماى كشنده در قسمتى كه خورشيد نمىتابد ، نمىگذارد إنسان از آنجا عبور كند .
6 - وجود أشعههاى خطرناك كه در ماوراى جو وجود دارد ؛ مانند أشعه كيهانى و ساير اقسام آن كه در ماوراى جو ( در فضا ) وجود دارد كه تابش مقدار زياد آن كشنده است .
7 - مشكل بى وزنى در فضا مانع مهم ديگر براى إنسان است .
جواب : اين مشكلات خطرناك را همان گونه كه إنسانها امروز بوسيله علم از راههاى گوناگون حل كرده است و قدم بر كره ماه گذارده ، خالق كائنات همه آنها را از راهها و اسباب ديگرى در « براق » كوچك حل كرده است ، ما نمىگوييم عروج به فضا سبب نمىخواهد ؛ بلكه مىگوييم ممكن است خداوند آنها را در يك ساعت بدون تمرينات سخت حل كند و فرد مورد نظر را راحتتر و سريعتر به مقصد برساند و اسم آن را معجزه خارق العاده نام مىگذاريم . و در بحث روايى و حديثى تصويرى إجمالى از « براق » كه هواپيمايى كه پيامبر ( ص ) را به سوى بالا بوده ارايه مىدهيم . و ممكن فردا كه علم و تجربه بشر بيشتر شود از اين تصوير مجمل معلومات بيشترى بدست آرد . « 1 »
معراج در احاديث در ضمن چند فصل
فصل اول ، در بيان « براق » ماشين سوارى آن حضرت در اين سفر :
در اين فصل همه روايات وارده را چه معتبر السند و چه غير معتبر را نقل مىكنيم :
هامش
( 1 ) - اين سؤالات قسمى روشن است كه در بحث معراج به ذهن اهل علم مى رسد و بعضيها را از بعضى از تفاسير نقل كرديم .