نيست .
سؤال : ممكن است بگوييد خون در اين چهار آيه ، مطلق و بدون اضافه به حيوان ، تحريم شده لذا مطلق خون حرام است .
جواب : بلى ، ولى در سوره انعام
« دَماً مَسْفُوحاً »
تعبير شده كه ظهور و يا إنصراف دارد از خون ريخته شده از حيوان است ، لكن اظهر حرمت مطلق خون است ولو از حيوان نباشد ؛ زيرا نبودن اطلاق در اين آيه مانع از تمسّك به اطلاق كلمه ( الدم ) در سه آيه ديگر نمىشود ؛ يعنى وصف مفهوم ندارد . والله العالم .
در سوره مائده « منخنقة » و « متردّية » و « نطيحة » و آنچه را كه حيوان دريده و قسمتى از آن را ، خورده باشد نيز اضافه شده كه همه به شمول چهارمى
« وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ »
از اقسام مردار ( ميته ) است و لذا اگر قبل از مردن تذكيه و ذبح شود ، خوردن آن حرام نبوده حلال است .
بلى قرآن تذكيه را در حلّيت گوشت حيوان زنده در حين ذبح شرط مىداند . در اين آيه مىفرمايد :
« إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ وَ ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَ أَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلامِ ذلِكُمْ فِسْقٌ . . . »
( المائدة : 3 ) ؛ مذبوح بر « نصب » باز نوعى قربانى براى بتها است كه در چهارمى
« وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ »
داخل مىشود و « استقسام بالأزلام » قمار است كه حرمت آن به گوشت حيوانات ربطى ندارد . در سوره نحل پس از تحريم چهار چيز اين گونه تأكيد شده :
« وَ لا تَقُولُوا لِما تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هذا حَلالٌ وَ هذا حَرامٌ . . . »
( النحل : 116 ) ؛ از خود به دروغ چيزى را حلال و حرام نكنيد ( دستور قرآن لازم الإطاعه است ) و در ذيل آيه 2 مائده چنين تأكيد به عمل آمده كه
« الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ . . . »
( المائدة : 3 ) ؛ اين جمله اشاره به اين است كه اين حكم مخصّصى ندارد و حصر آيه قابل شكستن نيست « 1 »
هامش
( 1 ) - تفاصل ديگر اين چهار آيه در مجلد اول حدود الرشريعه طبع اخير در ماده أكل ص 55 ذكر شده است به آنجا مراجعه كنيد .