نتيجه همه مباحث در اين آيات چهارگانه اين شد كه : خوردن گوشت همه حيوانات به إستثناى خنزير و حيوانى كه مرده و يا نام خدا بر آن گرفته نشده و به تعبير جامع حيوان غير مذكّى ، حلال است ؛ مانند همه حيوانات دريايى و پرندگان و حيوانات برّى ( زمينى و زير زمينى ) مگر اين كه عرفاً از جمله خبائث باشد . بنابراين كه حرمت خبائث هرچند بر اهل كتاب در قرآن ثابت است ولى بسيار بعيد است كه بر مسلمانان حرام نباشد ، و همچنين سگ به علّت نجاست ذاتى خود حرام است .
اين بحث براى آينده كه جمعيت إنسانى مثلًا به ده ميليارد يا بيشتر برسد از ارزش بالايى بر خوردار است . در اينجا بايد نظرى به روايات معتبر السند بياندازيم ؛ زيرا روايات ضعيف السند و مجهول السند و شهرت فتوايى و اجماع منقول هيچ كدام حجّيتى ندارند .
اول : در احاديث معتبره وارده در ذكر حرمت گوشت يك تعداد از حيوانات :
1 - صحيح حلبى خداوند ( عزوجل ) و رسول ( ص ) همه ( افراد ) مسوخ را حرام فرموده .
2 - « ضب » و « موش » و « ميمون » و « خوكها » مسوخ هستند ( حديث حلبى ) .
3 - هر حيوان صاحب « ناب » « 1 » از درندگان ، و صاحب « مخلب » از پرندگان .
4 - همه درندگان .
5 - هر صاحب ناب وحشى .
6 - بعضى اقسام ماهى .
7 - السرطان والسلحطاة .
دوم : احاديثى كه از آنها نفى حرمت استفاده مىشود .
1 - صحيح زاره از امام باقر ( ع ) خداوند هيچ دابّه و جنبندهاى را در قرآن حرام نكرده مگر خوك را ؛ لكن ( آنچه كه از آن نهى شده نكرةً ( همانا مكروه است ) .
هامش
( 1 ) - دندان عقب رباعيه .