مطالب فوق را أبوريّه از شيخ محمّد عبده پس از مطلبى نسبةً مفصّل در كذب روايات در عهد امويّين و علّت روايات مكذوبه آورده است .
در « المحجّة البيضآء » جلد 1 ، صفحهء 91 آورده است :
« وَ قالَ النّبِىُّ صَلَّى اللهُ عليه و ءالِه : كَلِّموا النّاسَ بِما يَعْرِفونَ و دَعُوا مَا يُنكِرونَ ! أَ تُريدونَ أَن يُكَذَّبَ اللهُ و رَسولُه ؟ !
و قال عيسَى عليه السّلام : لا تَضَعوا الحِكمَةَ عِندَ غَيرِ أهلِها فَتَظلِموها ، و لا تَمنَعوها أَهلَها فَتَظلِموهُم ! كونوا كَالطّبيبِ الرّفيقِ ؛ يَضَعُ الدَّوآءَ فى مَوضِعِ الدّآءِ .
و فى لَفظٍ ءَاخَر : مَن وَضَعَ الحِكمَةَ فى غَيرِ أهلِها جَهِلَ ، وَ مَن مَنَعَها أَهلَها ظَلَمَ ، إنَّ لِلحِكمَةِ حَقًّا ، و إنَّ لَها أهلًا ، فَأَعْطِ كُلَّ ذى حَقٍّ حَقَّه . » « 1 »
هامش
- بصيرت و عقل قرار دادهاند ؛ در نتيجه ايشان فريفته شدگان هستند ولى اميد است كه مورد رحمت قرار گيرند ؛ و اينان كسانى هستند كه خطا مىنمايند و مىپندارند كه كار نيكو بجاى مىآورند .
و ايشان ، ظلم برايشان عدل پنداشته مىشود و پيمان شكنى در نزدشان فضيلت محسوب مىگردد ، و گمان مىكنند اگر پندارهاى خود را به أصحاب رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم نسبت دهند اين كار بر فضل و ارزش أصحاب رسول خدا مىافزايد و منزلت ايشان را در نفوس مردم بالا مىبرد ؛ و حقّاً كه اين مَثَل دربارهء ايشان صادق است كه : دشمن عاقل به از دوست جاهل است . » ]
( 1 ) - [ « حضرت پيامبر صلّى الله عليه وآله وسلّم فرمودند : با مردم در -