« و پادشاهى او ( داود ) را استوار ساختيم و به او حكمت و كلامى كه جدا كنندهء حقّ از باطل بود عطا كرديم . »
15 -
قالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَةِ .
« 1 »
« ( عيسى ) گفت : هر آينه من براى شما حكمت آوردهام . »
م
16 -
حِكْمَةٌ بالِغَةٌ فَما تُغْنِ النُّذُرُ .
« 2 »
« حكمت رسايى است أمّا اندرزها سودى نمىبخشد . »
اينها مجموعهء آياتى است كه در قرآن كريم آمده و در آنها لفظ حكمت به كار برده شده است . حال بايد به بررسى اين لفظ بپردازيم و معناى آن را از كتب معتبر لغت ، و سپس تفسير آن را از أهل فنّ ، مورد مطالعه و توجّه قرار دهيم .
راغب إصفهانى در كتاب « مفردات ألفاظ القرءَان » گويد :
« وَالحِكْمَةُ إصابةُ الحقِّ بالعلمِ و العقل [ العمل - ظ ] . فالحكمةُ مِن الله تعالى معرفةُ الأشيآء و إيجادُها على غايةِ الإحكامِ ، و مِن الإنسان معرفةُ الموجوداتِ و فعلُ الخيراتِ . و هذا هو الّذى وصَف به لقمانَ فى قوله عزّوجلّ :
وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ ،
و نبَّه على جُملتِها بما وصَفه بها . » « 3 »
« حكمت به معناى رسيدن و دست يافتن به حقّ است بوسيلهء
هامش
( 1 ) - قسمتى از آيه 63 ، از سورهء 43 : الزّخرف .
( 2 ) - آيه 5 ، از سورهء 54 : القمر .
( 3 ) - « مفردات الفاظ القرءَان الكريم » ذيل مادّهء حكم ، ص 126 .