وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً
. « 1 »
« و كسى كه تقواى خداوند را پيشه سازد ، خداوند براى او گريزگاه قرار ميدهد ، و از آنجائى كه به خيالش هم نمىرسد به او روزى ميدهد . و كسى كه بر خداوند توكّل نمايد ، خداوند كافى مىباشد براى او . تحقيقاً خداوند رسانندهء امر خود هست . و حتماً خداوند براى تمام چيزها اندازهاى قرار داده است . »
در اين آِيه مباركه با اختصارش پنج قانون فلسفى الهى گنجانيده شده است :
اوّل : كسى كه تقوى پيشه گيرد ، كارش به بن بست برخورد نميكند و هميشه مفرّى خواهد داشت .
دوّم : از طريقى كه اصلًا نمىپندارد و به گمانش نميرسد ، خدا به او روزى مىرساند .
سوّم : كسى كه خدا را در امور خود وكيل بگيرد ، خدا براى وى كافى است و بجاى وى مىنشيند .
چهارم : خداوند پيوسته به امر و اراده و خواست خود ميرسد ؛ و چيزى نمىتواند او را برگرداند .
پنجم : خداوند براى هر چيز ، اندازه و مقدارى معيّن قرار داده است كه كم و بيش نخواهد شد .
وَ كَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُها وَ إِيَّاكُمْ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
. « 2 »
« و چه بسيار از جنبندگانى وجود دارند كه نمىتوانند روزى خودشان را برعهده گيرند ؛ خداوند است كه آنها و شما را روزى مىدهد و اوست تنها كه
هامش
( 1 ) ذيل آِيه 2 و آِيه 3 ، از سورهء 65 : الطّلاق
( 2 ) آِيه 60 ، از سورهء 29 : العنكبوت