آمريكا و انگلستان ، هر دو اين روش را در كشورهاى زير نفوذ خود به كار بستند . . . در زمانيكه نظام اقتصادى بر اساس چنين روابطى به كار گرفته شد ، ديگر نيازى به حضور مستقيم نيروهاى استعمارى نمىباشد » .
انديشمندان استعمار زده تنها راه حلّ مشكل اقتصادى را داشتن ايدئولوژى غربى مىدانند
انديشمندان استعمار زده مىكوشند تا در خلال تحقيقات استعمارى خود اهداف استعمارگران را در غالب ايدئولوژىهاى استعمارى تثبيت نمايند و لهذا تنها راه حلّ را داشتن ايدئولوژى غربى مىدانند .
در كتاب « جامعه شناسى معاصر » نوشتهء دكتر صالحى ، ص 136 آمده است :
« در جوامع به اصطلاح متعلّق به جهان سوّم ، جنبشهائى كه اين گونه ايدئولوژىها را بعنوان خطّ مشى و هدف خود اعلام كردهاند ، موفّق به ايجاد تحوّلات ريشه دار در همهء اركان زندگى اجتماعى شدهاند . براى مثال جهش اقتصادى و صنعتى روسيّهء شوروى ، چين ، مصر و ديگر جوامع را ميتوان تا حدود زيادى مرهون عنوان كردن و پى گيرى ايدئولوژى خاصّى دانست . »
مقصود نويسنده از ايدئولوژى ؛ ناسيوناليسم ، كمونيسم ، آنارشيسم ، دموكراسى مىباشد ، وى در همين كتاب ص 136 و 137 يكى از آثار قابل توجّه نقش ايدئولوژى در جامعه را اينطور شرح مىدهد :
« از طريق شناخت ايدئولوژىهاى پذيرفته شدهء در يك جامعه مىتوان علل رفتار جهت گيريهاى آينده و احتمالاً خطّ سير تحوّلات اجتماعى را بهتر شناخت ؛ مثلاً آنجائى كه گرايشهاى ناسيوناليستى وجود دارد مىتوان به تكوين و تقويت روح همبستگى ملّى هر چه بيشتر اميدوار بود . »
و در ص 137 آمده است :
هامش
مشكلات فردى . »
( مجلّهء « دانشمند » شمارهء 6 ، مورّخهء شهريور 1372 ، ص 60 ، از مقالهاى تحت عنوان « سيل جمعيّت هنوز در راه است » )