اعداء برمىگردد ، خواه بابلى و خواه رومى باشند . كما اينكه حضرت استاد قدّس الله نفسه هم همينطور استفاده نموده ، و منافات با تحقّق مرحلهء دوّم از طرف روميان نديدهاند و فرمودهاند : « قيصر روم : اسپيانوس وزير خود طوطوز را فرستاد ، و تقريبا يك قرن قبل از ميلاد بيت المقدس را خراب كرد و آن قوم را ذليل ساخت . » « 1 » در تورات هم در سفر تثنيه ، آيه هيجدهم ، باب سى و نهم بدين قضيّه اشاره دارد . امّا بازهم يهود منتظرند بار سوّم بيت المقدس آباد گردد ؛ و پادشاهى از نسل حضرت داود على نبيّنا و آله و عليه السّلام در آنجا حكومت كند ؛ و يهوديان را بدانجا عودت دهد .
يهوديان اين پادشاه را ماشيخ گويند ، به معناى مسيح . مسيح در زبان عبرى با شين معجمه و ياء مفتوحه است . و استعاره و كنايه از پادشاه است . امّا كتب آنها وعده به آبادانى سوّم بيتالمقدّس نداده است . و فقط در سفر لويان ، آيه بيست و ششم از باب چهل و چهارم ، وعده كرده است : به احترام انبياء و صالحان قديم ، آنان را نابود نكند ؛ و با وجودى كه در سرزمين دشمنانند عهد خود را با ايشان به انجام برساند .
همين وعدهء خدا را مىبينيم كه به منصّهء ظهور رسيده است ؛ زيرا كه اقوام پيشين ، همچون آشوريان و بابليان و عمالقه و فينيقيان ، همگى مضمحلّ و نابود شدند و رسم و اسم آنها از ميان رفت ، امّا يهوديان با كتاب و دينشان باقى هستند . و اين از اخبار به غيب و معجزات انبياى بنى إسرائيل است . چنان كه در سفر مثنّى ، آيه بيست و هشتم ، از فصل چهل و ششم گويد : براى تو و براى اولاد تو ابدا بجاى ، آيت و معجزه خواهد بود .
هامش
( 1 ) « الميزان فى تفسير القرءان » ج 13 ، ص 46