دادند .
[ إعلان جهاد آية الله آقا ميرزا محمّد تقى شيرازى بر ضدّ انگليس ]
مرجع تقليد شيعيان : آية الله آقا ميرزا محمّد تقى شيرازى ( متوفّى در سنهء 1338 هجريّهء قمريّه ) عليه انگليسها اعلان جهاد داد . فرمانش مطاع ، و از نواحى مختلف عراق از جمله نجف و كربلاء قيام عمومى بر ضدّ استعمار انگليس به عمل آمد ، و انگليسها با قوّهء حربيّه نتوانستند اين نهضت را فروبنشانند ؛ ناچار از روى اكراه به استقلال عراق تن در داده و حكم استقلال را امضاء نمودند . « 1 » و در اينجا خبط و اشتباهى كه به عمل آمد اين بود كه در تعيين شاه و رئيس دقّت كافى به عمل نيامد ؛ و با آنكه سهربع جمعيّت بلكه چهار خمس آن شيعه است ، قضيّه به نفع جماعت سنّى و به ضرر شيعه تمام شد . و چون سنّيها بيشتر مورد نظر اهل كفر هستند و مرامشان در پذيرش سهلتر است ، انگليسها بواسطهء همين زمامداران سنّى در بيست و پنج سال ، بواسطهء حكومت مستشارى زير ملوكيّت ملك فيصل اوّل و ملك على و ملك غازى پسر فيصل و ملك فيصل دوّم پسر ملك غازى حكومت نمودند .
تا با قيام و انقلاب عبد الكريم قاسم ، حكومت سلطنتى و پادشاهى و ملكى ساقط و بجاى آن ، حكومت جمهورى اعلام شد . و در اين دو سال كه مدّت جمهورى عبد الكريم بود در بسيارى از احكام اسلام تزلزل مشهود شد ، از جمله در حقوق مذهبى ارث پدرى متوفّى . ( بين زن و مرد متساوى بود . )
هامش
( 1 ) در « تاريخ سامرّاء » تأليف محدّث و مورّخ عظيم : حاج شيخ ذبيح الله محلّاتى ، ج 2 ، از ص 91 تا ص 98 راجع به انقلاب و نهضت عراق و قيام مجتهد بزرگ : آقا ميرزا محمّد تقى شيرازى أعلى الله مقامه ، در استقلال عراق از ايادى استعمار انگليس ؛ مطالب مهمّ و شايان مطالعهاى آورده است .