با حساب دقيق ثروت مملكت از طلا و نقرهء موجود در خزينه و يا اموال دولت ، و يا ارزش معادن مستخرجه ، و يا محصول مرواريد و جواهر دريا ، و يا زمينهاى زراعتى و باغها ، و يا كار بازوى كارگران و كشاورزان ، و بالأخره با هر چه كه عنوان ماليّت داشته باشد و بتوان آن را به صورت ارز در آورد ؛ و با محاسبهء دقيق قيمت ارز ، و نرخ اجناس و طلا و نقرهء خارجى ، و ملاحظهء شرائط و امور مهمّهء ديگرى ، چون ميزان مال مردم در كشور معلوم شد ، براى آسانى حمل و نقل و براى محفوظ ماندن طلا و نقره و جهات ديگرى ، آن مال مورد معامله را تبديل به قبض و نوت رسمى و معتبر نموده ، و نامش را اسكناس مىگذارند .
اين حساب بقدرى دقيق و صحيح است تا به جائى كه شخص معتبر ، و ارزش بخشندهء به اسكناس و امضاءكنندهء آن را - با اينكه امر اعتبارى است - چنان در محدوده و تنگناى ضرورت محاسبهء اقتصادى قرار مىدهد كه جرأت نمىكند يك عدد اسكناس پنج تومانى را زيادتر و يا كمتر ، طبع و عرضه كند . و در صورت ثبوت همينقدر تخلّف نزد حاكم و قاضى مسئول ، محكوم خواهد شد . سفتهها و چكها نيز داراى همين امر اعتبارى است .
تمبرهاى پست ، همچنين است . ادارهء پست براى سهولت اخذ وجوه از مردم ، در برابر تعهّدش براى ايصال نامهها و امانتهاى ايشان به موارد مورد نظر تمبرهائى را طبع مىكند ، و بر حسب سنگينى محموله و دورى راه و مطبوعات و غيرها وجوه مختلفى را كه مقرّر نموده است بر روى آن تمبرها منعكس مىنمايد ، و اين تمبرها را به منزلهء وجه نقد مىپذيرد .
آنگاه براى مخارج دائرهء كلّ پست و حقوق كارمندان و هزينه فرّاشان پست ، و وسائل حمل از هواپيما و كشتى و ماشين و موتور و دوچرخه و حتّى در بعضى از دهات قاطر و الاغ را در نظر مىگيرد ، و سپس من حيث المجموع
نور ملكوت قرآن از قسمت أنوار الملكوت (فارسى) — صفحة 521
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٥٢١