« هيچچيز نيست كه خدا آن را حرام كرده باشد مگر آنكه آن را در صورت اضطرار حلال نموده است . » مانند خوردن مردار و خون و گوشت خوك و ذبيحهء غير اهل اسلام كه در حال عادى حرام است ، و در حال اضطرار و درماندگى گناه ندارد .
إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
. « 1 » « اينست و جز اين نيست كه : حرام شده است بر شما گوشت حيوان مرده ، و خون ، و گوشت خوك ، و گوشت آن حيوانى كه براى غير خدا و به اسم
هامش
- بالمناسبه در ذيل آيه 173 ، از سورهء 2 : البقرة آوردهاند :إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ.
و نظير مفاد اين آيه ، سه آيه ديگر در قرآن است .
علاوه بر اين آيات رواياتى داريم ، از جمله در « اصول كافى » ج 2 ، ص 462 و 463 ، با إسناد خود روايت كرده است از عمرو بن مروان كه گفت : شنيدم از حضرت صادق عليه السّلام كه مىفرمود : رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود : رفع عن امّتى أربع خصال :
خطاؤها و نسيانها و ما اكرهوا عليه و ما لم يطيقوا . و ذلك قول الله عزّ و جلّ : ربّنا و لا تحمل علينا إصرا كما حملته على الّذين من قبلنا ربّنا و لا تحمّلنا ما لا طاقة لنا به ، و نيز گفتار ديگر خدا :إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ. و نيز مرفوعا از حضرت صادق عليه السّلام آورده است كه : رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود : وضع عن امّتى تسع خصال : الخطاء و النّسيان و ما لا يعلمون و ما لا يطيقون و ما اضطرّوا إليه و ما استكرهوا عليه و الطّيرة و الوسوسة فى التّفكّر فى الخلق و الحسد ما لم يظهر بلسان أو يد . و در « تحف العقول » ص 50 ، از رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم روايت كرده است كه قال : رفع عن امّتى [ تسع ] : الخطاء و النّسيان و ما اكرهوا عليه و ما لا يعلمون و ما لا يطيقون و ما اضطرّوا إليه و الحسد و الطّيرة و التّفكّر فى الوسوسة فى الخلق ما لم ينطق بشفة و لا لسان .
( 1 ) - آيه 173 ، از سورهء 2 : البقرة