بگيرد و اين قضيّه را أعلى مراتب إجراى عدالت عمر قلمداد كند ، در حالى كه نقيض همين قضيّه را در مواضع مشابه انجام داده است .
جمله : وَلَدَتْهُمْ أَحْرَارًا در أصل از أمير المؤمنين است
علاوه بر اين ، جملهاى را كه از عمر نقل مىكند : « از چه زمانى شما مردم را عبد خود قرار داديد در حالتى كه مادران ، آنها را أحرار زائيدند ؛ « وَلَدَتْهُمْ امَّهاتُهُمْ أحْرارًا . » « 1 » از أمير المؤمنين عليه السّلام است و همين ابن أبى الحديد هم در بعضى از مواضع « نهج البلاغة » آن را نقل كرده است ؛ اگر هم عمر گفته باشد از أمير المؤمنين عليه السّلام گرفته است . اللَهُمَّ صَلِّ عَلَى مَحَمَّدٍ وَ ءَالِ مُحَمَّد
هامش
( 1 ) أمير المؤمنين عليه السّلام در « نهج البلاغة » رسالهء 31 ، كه وصيّت به فرزندش حضرت إمام حسن مجتبى عليه السّلام در صفّين است ، در قسمت پنجم از پنج قسمت آن ميفرمايد : وَ أَكْرِمْ نَفْسَكَ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ وَ إنْ سَاقَتْكَ إلَى الرَّغَآئِبِ ، فَإنَّكَ لَنْ تَعْتَاضَ مَا تَبْذُلُ مِنْ نَفْسِكَ عِوَضًا . وَ لَا تَكُنْ عَبْدَ غَيْرِكَ وَ قَدْ جَعَلَكَ اللَهُ حُرًّا . ( از شرح شيخ محمّد عبده ، ج 2 ، ص 51 ) .