مثلًا وقتى كه خواست ربا را بردارد و حكم به حرمت آن كند ، و أموال ربوى را كه مردم در جاهليّت از يكديگر طلب داشتند نقض كند ، و آن را بى اعتبار بشمارد ، أوّل دربارهء عمويش عبّاس إجراء كرد و تمام أموال ربوىّ را كه او از مردم طلب داشت ، إسقاط نمود . چنانچه در « سيرهء حلبيّه » دربارهء خطبهء حِجَّة الوَداع كه در عرفات إيراد فرموده است ، آمده كه : وَ وَضَعَ رِبَا الْجَاهِلِيَّةِ وَ أوَّلُ رِبًا وَضَعَهُ ، رِبَا عَمِّهِ الْعَبَّاسِ .
و نيز در وقتى كه خواست ارزش خونهاى مشركين و غير مسلمان را بردارد ، أوّل دربارهء پسر عموى خودش رَبيعَةُ بنُ حارثِ بنِ عبدِ المطَّلبكه در شِرْك و جاهليّت ريخته شده بود ، و هُذَيْلاو را كشته بودند ، برداشت ؛ چنان كه حلبّى آورده است :
وَ وَضَعَ الدِّمَآءَ فِى الْجَاهِلِيَّةِ وَ أوَّلُ دَمٍ وَضَعَهُ دَمُ ابْنِ عَمِّهِ رَبِيعَةِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَلِّبِ قَتَلَهُ هُذَيْلٌ ، فَقَالَ : أوَّلُ دَمٍ أبْدَأُ مِنْ دِمَآء الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٍ ؛ فَلا يُطْلَقُ بِهِ فِى الإسْلَامِ .
و در همين خطبه پيامبر مىفرمايند : إنَّ دِمَآءَكُمْ وَ أمْوالَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُم كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِى شَهْرِكُمْ هَذَا فِى بَلَدِكُمْ هَذَا ، ألَا كُلُّ شَىءٍ مِنْ أمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمِى مَوْضُوعٌ ، وَ رِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ ، وَ أوَّلُ رِبًا أضَعُ ، رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَلِّب « 1 »
« بدانيد كه حقّاً خونهاى شما و أموالتان بر يكديگر حرام است ؛ مانند حرمت اين روز حرام ، در اين ماه حرام ، در اين سرزمين محترم كه در آن هستيد . آگاه باشيد كه هر أمرى از امور جاهليّت را من در زير پاى خود گذاشتم ؛ و رباى جاهليّت را زير پاى خود گذاشتم ؛ و أوّلين ربائى را كه ساقط كردم و از بين بردم رباى عبّاس ، پسر عبد المطلّلب است .
هامش
( 1 ) « سيرهء حلبيّه » ج 3 ، ص 298