تفسير « رَوْحُ الجِنان و رُوحُ الجنّان » أبى الفتوح رازى
و در تفسير « رَوْحُ الجِنان و رُوحُ الجنّان » أبى الفتوح رازى پس از ذكر معنى قَوّام و شأن نزول آيه به نحوى كه طبرسى ( ره ) گفته است ، مى گويد : در ملاك تفضيل و برترى مردان بر زنان در كلام خداوند : «
فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ
» گفتههاى مختلفى است از جمله :
گفتهاند : منظور ، برترى عقلانى است .
و گفتهاند : فزونى و برترى دين و يقين است ، زيرا كه زنان از نظر قواى عقلانى و فرائض دينى در مرحله مادون مرد قرار دارند . زيرا كه در هر ماه در ايّام حيض از نماز و روزه ممنوع مىشوند .
و گفتهاند : نقصان شهادت است ، زيرا كه شهادت دو زن به جاى شهادت و گواهى يك مرد است «
فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتانِ
» . « 1 »
و گفتهاند : در تصرّف در امور و تجارت است .
و گفتهاند : به جهاد است زيرا مردان مخاطبند در قول خداوند حكيم در آيه : «
انْفِرُوا خِفافاً وَ ثِقالًا وَ جاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ .
« 2 » »
و زنان مخاطب گفته خداوند بزرگند در آيه :
وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ .
« 3 »
و ربيع مى گويد : در نماز جمعه و جماعت است .
و حسن بصائرى مى گويد : در نفقه است زيرا كه به عهده مردان است نه زنان .
و گفته اند : در جواز ازدواج مرد با چهار زن است و ازدواج زن با بيش از يك مرد جايز نيست .
و گفته اند : در طلاق است كه اختيار آن بدست مردان است كه امام عليه السّلام فرموده است : « طلاق با مردان است وعدّه نگهداشتن با زنان . »
هامش
( 1 ) آيه 282 ، از سوره 2 بقره .
( 2 ) آيه 41 ، از سوره 9 توبه : « پياده و سواره يورش بريد و كوچ كنيد و در راه خدا به مال ها و جان هاى خود جهاد كنيد »
( 3 ) » . آيه 33 ، از سوره 33 احزاب : « در خانه هاى خود بمانيد و قرار گيريد . »