من گفتم : اى پسر رسول خدا ! چگونه كسى كه از گناهى كه كرده پشيمان نشود مؤمن نيست ؟ ! حضرت فرمود : اى أبا أحمد ! هيچ كس نيست كه مرتكب گناه كبيره اى شود و بداند كه به پاداش آن عذاب مىشود مگر آنكه بر آنچه انجام داده است پشيمان مىشود ، و چون پشيمان و نادم شد توبه كرده است و در اين صورت مستحقّ شفاعت مىباشد ؛ و اگر پشيمان و نادم نشد ، بر آن گناه مُصِرّ است ، و مصرّ بر گناه آمرزيده نمىشود ، چون به عذاب و پاداش عملى كه انجام داده است ايمان نياورده است .
و اگر به عقوبت و پاداش ، مؤمن باشد حتماً پشيمان مىشود ؛ و رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرموده است :
لَا كَبِيرَةَ مَعَ الاسْتِغْفَارِ ، وَ لَا صَغِيرَةَ مَعَ الإصْرَار .
« در صورت استغفار و توبه هيچ گناه كبيره اى باقى نمىماند ؛ و در صورت اصرار هيچ گناه صغيره اى صغيره نيست . »
و امّا گفتار خداوند :
وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى (
شفاعت نمىكنند مگر از كسى كه از او راضى باشند ) مراد آنست كه دينش مورد رضايت و پسنديدگى باشد ؛ و دين عبارت است از إقرار به پاداش نيكىها و زشتىها . و كسى كه خداوند دين او را بپسندد ، بر گناهى كه نموده است پشيمان مىشود ؛ چون به عاقبت و پاداش آن در روز قيامت معرفت پيدا كرده است . « 1 » »
هامش
( 1 ) « توحيد » صدوق ، طبع مطبعهء حيدرى ( 1387 هجريّه ) ص 407 و 408