مىشود . »
وَ زُيِّنَ ذلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ وَ ظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَ كُنْتُمْ قَوْماً بُوراً
. « 1 »
« و زينت داده شد عدم بازگشت رسول خدا به اهل و منزلش در دلهاى شما ، و شما گمان بدى برديد ؛ و شما قوم و گروه باطل و نيست و هلاك شده اى هستيد . »
بارى ، همهء اين آيات و بسيارى از آيات مشابه آن ، از جهت مضمون و مفاد مىرساند كه : مقام و منزلت اهل دنيا و كفّار و مشركان و معاندان و متجاوزان و بالاخره دوزخيان ، از سَراب أوهام تجاوز نمىكند ، و هيچگاه به حقيقت نمىرسند . و از ظاهر قدمى فراتر نمىنهند و به باطن نمىرسند ؛ و در بوار و هلاكت زيست مىكنند ، و از حيات بهره اى ندارند .
و موطن و محلّ تمام اين سرابها ، و مَجازها ، و أوهام و پندارهاى خيالى و وهمى ، همه و همه دنياست كه زندگى غرور و حيات سرابيّهء اعتباريّهء وهميّه را پايه گذارى مىكند .
وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ
. « 2 »
« و بنابراين ، حيات دنيا غير از تمتّع و بهره بردارىِ غرورآفرين ، و گول و خدعه چيزى نيست . »
و از همين جهت ، اين زندگى دنيوى كه حيات پست حيوانى
هامش
( 1 ) قسمتى از آيه 12 ، از سورهء 48 : الفتح
( 2 ) ذيل آيه 20 ، از سورهء 57 : الحديد