« و هر آينه به تحقيق كه ما براى جهنّم بسيارى از جنّ و انس را خلق كرديم : آنان كه داراى دلها و انديشههائى هستند و ليكن با آنها تفقُّه و تفكّر نمىكنند ، و داراى چشمهائى هستند كه با آنها نمىبينند ، و داراى گوشهائى هستند كه با آنها نمىشنوند ؛ ايشان همانند چهارپايان هستند بلكه گمراهتر ، زيرا كه ايشان البتّه و البتّه غافل هستند . »
أعمالى كه در حجاب انجام گيرد ، بدون حقيقت و أصالت است
آيه اى كه در مطلع سخن ذكر شد :
كَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ
، مىرساند كه : دوزخيان در حجاب اعمالشان گرفتار و متوقّف مىباشند ؛ چون قبلًا مىفرمايد :
كَلَّا بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ .
و در اين صورت تمام اعمالى كه در حجاب انجام مىگيرد و از ظاهر تجاوز نمىكند ، همه سراب و بدون واقعيّت و حقيقت است ، همه باطل است ؛ چون با أصالت و متن واقع كه اساس توحيد است تفاوت دارد . آنها باطل است كه به صورت حقّ براى عاملش ظاهر شده است ولى حقّ نيست ؛ و جا و محلّ باطلْ جهنّم و دوزخ است و طعمهء آتش است كه در گيرد و آن را بسوزاند و بن و بنياد آن را بر باد فنا دهد .
وَ قَدِمْنا إِلى ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُوراً
. « 1 »
« و ما آمديم و وارد شديم بر تمام اعمالى كه ايشان انجام داده بودند ، و همه را همانند گردِ پراكندهء در فضا ، متفرّق و متشتّت
هامش
( 1 ) آيه 23 ، از سورهء 25 : الفرقان