چون خواستهها و تمايلات نفسانى مردم مختلف است ؛ زيرا كه چه بسيارى از مردم از به دست آوردن مال حرام گرچه فراوان باشد دورى ميكنند ؛ و ليكن ارادهء خود را از راه زنا و اعمال شنيعه باز نمىدارند ؛ و نفس خود را بر ورود بر يك زن زشت كَريه المنظَر فرود آورده و از راه حرام با او آميزش مىكنند .
و اگر آن مرد را چنين يافتيد كه از اين عمل زشت هم دورى مىكند ، باز شكيبا باشيد ! و در گرايش به او شتاب نكنيد ، كه مبادا شما را گول زند ! تا خوب بنگريد كه گِرِه و بستگى عقلانى او چطور است ؟ و مركز تصميم گيرى تفكيرى او چگونه است ؟ چون بسيارى از مردم هستند كه از روى آوردن به دنيا و ارتكاب مُحرّمات و وصول به اموال حرام و اعمال آميزشى جنسى خوددارى نموده ، و عفّت به خرج ميدهند ؛ و ليكن داراى عقل متين و فكرى استوار نيستند .
و بنابراين مفسدهء كارهائى را كه انجام ميدهند بيش از مصلحت آنست ، چون بر پايهء جهالتى كه دارند مفسده اى مىآفرينند بيشتر از مصلحتى كه پديدهء عقل و درايتشان است .
و اگر عقل او را نيز متين و استوار يافتيد ! باز زود اقدام بر پيروى و تبعيّت نكنيد ! تا آنكه او را بنگريد كه آيا با هواى نفس خود متّحد شده و عليه عقلش قيام كرده است ؟ و يا آنكه با عقلش متّحد شده و با هم عليه هواى نفس امّاره به پا خاستهاند ؟ و ديگر ببينيد كه آيا نسبت به رياستهاى باطله دنيويّه اشتياق و رغبت دارد ؟ يا آنكه بى رغبت و ميل است ؟ چون در ميان تودهء مردم افرادى يافت ميشوند كه هم دنيا
معاد شناسى (فارسى) — صفحة 320
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٣٢٠