او احاطه بر همهء عوالم دارد ، و ادراك عالم قيامت و ظهور نفس و آثار نفس نيز احاطه بر اين نشْأه و اين عالم دارد .
زمان قيامت چه موقع ، و مكان آن كجاست ؟
بنابراين ، اينكه مىپرسند : قيامت چه موقع بر پا مىشود ؟ يا جاى قيامت كجاست ؟ آيا در زمين است ؟ در يكى از كُرات آسمانى است ؟ آنجائى كه خداوند عزّ و جلّ ، بهشت و جهنّم را براى مؤمنين و كافرين قرار داده كجاست ؟ محلّش كجاست ؟ زمانش كى خواهد بود ؟ جواب اينگونه سؤالات ، از طىّ مباحث اخيره شايد براى بعضى خود به خود روشن شده باشد ، ولى براى اينكه مطلب كاملًا منقّح گردد و بطور واضح همه استفاده نمايند ناچاريم مقدّمهاى را ذكر نمائيم ، و پس از بيان اين مقدّمه معلوم مىشود كه زمان قيامت كى مىباشد و مكان بهشت و جهنّم كجاست .
كما اينكه از پيغمبر أكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم سؤال ميكردند : قيام ساعت چه موقع است ؟ قيامت كى بر پا مىشود ؟ اين وعده كه شما ميدهيد كى ميرسد ؟ و در اذهان مردم و عامّهء طبقات همينطور اين سؤال از آن زمان هست .
و آن مقدّمه اينست :
اين عالمى كه ما در آن زيست مىكنيم ، عالم مادّه و طبع است . يعنى موجودات اين عالم داراى مادّه هستند و داراى طبايع مختلف . و لازمهء عالم مادّه ، زمان و مكان است . يعنى هيچ مادّهاى كه خارج از زمان و مكان باشد وجود ندارد ، و زمان و مكان از عوارض لا ينفكّ اين جوهر مادّى است .