اى آخِر هر اوّل ، وى اوّل هر آخر * اى ظاهر هر باطن ، وى باطن هر ظاهر
انوار جمال تست در ديدهء هر مؤمن * آثار جلال تست در سينهء هر كافر
قَدْ صارَ لَنا الطَّرْفُ فى وَجْهِكُمُ والِه * قَدْ ظَلَّ لَنا الْعَقْلُ فى حُسْنِكُمُ حائِر « 1 »
مؤمنين كه از دنيا ميروند پيوسته در مظاهر جمال حضرت حقّ جلّ و علا هستند ؛ آن به آن مورد سلام و تكريم و تبجيل و تعظيم مىباشند ، كه قرآن كريم اين واقعيّت را در سورههاى مختلفه - بر حسب سير و مقامى كه هر كدام در دنيا داشتهاند ، و بر حسب مقدار قرب با پروردگار - براى ما بيان مىكند .
و كافران نيز در تحت بروز و ظهور اسم قهّار ، و جبّار ، و شديد المِحال ، و أشدّ المُعاقِبين بوده و در تحت ظهور و بروز اسماء جلاليّه هستند .
و اين ظهور و تجلّى به اندازهاى قوى است كه شركاء مشركين ، انكار عبادت آنها را نسبت به خود مىنمايند و ميگويند :
ما كُنْتُمْ إِيَّانا تَعْبُدُونَ .
و مشركين نيز انكار عبادت خود را نسبت به آنها مىكنند و ميگويند :
وَ اللَّهِ رَبِّنا ما كُنَّا مُشْرِكِينَ
. « 2 »
هامش
( 1 ) « ديوان مغربى » ص 71 و 72
( 2 ) قسمتى از آيه 23 ، از سورهء 6 : الانعام