اصحاب شِمال ، افراد منحرف و متعدّى چون كفّار و مشركين و منافقين هستند . و اصحاب يمين ، مردمان مؤمن كه داراى عمل صالح هستند مىباشند . و مقرّبين كه آنان را سابقين نيز خوانند ، كسانى هستند كه از مقامات و درجات اصحاب يمين عبور كرده ، و در ذات و سرّ خود پاك و تطهير شدهاند ؛ و با زبان دل و با گوش دل و با چشم دل ، مىشنوند و ميگويند و مىبينند ؛ و تمام شئون وجودى خود را به خدا سپردهاند و خدا در وجود آنها به جاى اراده و اختيار آنان اراده و اختيار دارد ، يعنى نفس اراده و اختيار آنان عيناً همان اراده و اختيار خداست .
مقرّبين درگاه حضرت ذوالجلال همين افرادى هستند كه بندگان مُخلَص شمرده شده و در آيه مباركهء نفخ صور استثناء شدهاند ؛ و اين استثناء در ظاهر تركيب عبارت ، استثناء است ولى در حقيقت استثنائى نيست .
همه مىميرند ، يعنى هر صاحب نفسى مىميرد ؛ ولى آنها داراى نفس نيستند .
هر كس نفسش به خود او متعلّق باشد مىميرد ؛ آنها افرادى هستند كه به شهود و عيان دريافتهاند كه نفوس آنان متعلّق به خود آنها نيست ، بلكه متعلّق به خداست . و تجلّيات اسماء و صفات پروردگار كه از صُقع نفوس آنها پديدار ميگردد ، همه جانبه و همگانى است ؛ و از وجود و حضور عالم طبع و عالم صورت و عالم نفس بيرون آمده و ديگر آنها زمينى و آسمانى نيستند ، بلكه فوق آسمان و زمين هستند ؛
معاد شناسى (فارسى) — صفحة 242
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٢٤٢