قديمى باشد كه در اثر سالها و قرنها بواسطهء وزش بادها و طوفانهاى شديد در زير زمين مدفون شده ، و يا به علّت تغيير محلّ درياها يا گشادى بعضى از آنها بنا بر آنچه ابحاث ژئولوژى امروز ثابت كرده است در زير آنها غرق شده باشد .
و با اين بيان اشكال سدّ بكلّى مرتفع خواهد شد ؛ ليكن وجه اوّل از دو وجه اخير كه بيان شد بهتر است . « 1 »
و اين كلام علّامهء طباطبائى ناظر است به ابحاث أبوالكلام و سِر أحمد خان كه با آنكه تحقيق در امر سدّ نموده و با شواهد تاريخى و قرآنى و آثار باستانى نشان دادهاند كه بانى آن كورش بوده است و ليكن معذلك مشكلهء اندكاك سدّ را كه از علائم قيامت است حلّ نكردند ، و به فضل خدا با اين بيان حلّ شد .
روايات دالّه بر اينكه أمير المؤمنين عليه السلام ذو القرنين امّت هستند
در بسيارى از روايات كه از طريق شيعه و سنّى روايت شده است ، أمير المؤمنين عليه السّلام را « ذو القرنين امّت » خوانده است . اين روايات به حدّ استفاضه ميرسد ، اگر نگوئيم كه به حدّ تواتر رسيده است .
صدوق در « إكمال الدّين » با سند متّصل خود روايت مىكند از أبو بصير از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام كه :
قَالَ : إنَّ ذَا الْقَرْنَيْنِ لَمْ يَكُنْ نَبِيًّا وَ لَكِنْ كَانَ عَبْدًا صَالِحاً ؛ أَحَبَّ اللهَ فَأَحَبَّهُ اللهُ ، وَ نَاصَحَ لِلَّهِ فَنَاصَحَهُ . أَمَرَ قَوْمَهُ بِتَقْوَى اللهِ فَضَرَبُوهُ عَلَى قَرْنِهِ فَغَابَ عَنْهُمْ زَمَاناً ، ثُمَّ رَجَعَ إلَيْهِمْ فَضَرَبُوهُ عَلَى قَرْنِهِ
هامش
( 1 ) « الميزان » ج 13 ، ص 426 تا ص 428