اگر در پاسخ بگويد : او زنده بود ، ارواح اميد خير و رحمت و سعادت دربارهء او دارند ؛ و اگر بگويد : هلاك شده است ، ارواح ميگويند : به پستى و خوارى گرائيد ، به پستى و خوارى گرائيد . »
چون اگر از اهل بهشت بود مسلّماً با آنها بود و چون در ميان آنها نيامده معلوم مىشود در جهنّم رفته است .
ارواح مؤمنان به صورت انسانند
و نيز در « كافى » با سند متّصل خود از أبو بصير از حضرت صادق عليه السّلام روايت مىكند كه :
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ عَنْ أَرْوَاحِ الْمُؤْمِنِينَ ، فَقَالَ : فِى حُجُرَاتٍ فِى الْجَنَّةِ ، يَأْكُلُونَ مِنْ طَعَامِهَا وَ يَشْرَبُونَ مِنْ شَرابِهَا وَ يَقُولُونَ : رَبَّنَا ! أَقِمِ السَّاعَةَ لَنَا ، وَ أَنْجِزْ لَنَا مَا وَعَدْتَنَا ، وَ أَلْحِقْ ءَاخِرَنَا بِأَوَّلِنَا . « 1 »
ميگويد : « دربارهء ارواح مؤمنان از آن حضرت سؤال كردم ، فرمودند : در حجرههائى در بهشت سكونت دارند ، از غذاى بهشتى ميخورند و از آشاميدنىهاى آن مىآشامند و ميگويند :
بار پروردگارِ ما ! ساعت قيامت را براى ما به پا دار ، و بر آنچه به ما وعده فرمودى وفا كن ، و آخرين فردِ ما را به اوّلين فردِ ما ملحق گردان . »
و نظير اين روايت را به اضافهء كيفيّت ارواح كافران ، كه در حجرههائى از آتش سُكنى دارند و از خوراكىها و آشاميدنىهاى اهل آتش ميخورند ، برقى در « محاسن » با سند متّصل خود از حضرت
هامش
( 1 ) همان مصدر