ندارند تا هر وقت بخواهند وجودشان در قالب يك ماهيّت بوجود آيد ؛ بلكه چون از موجودات ملكوتيّه و مجرّده هستند بنابراين عيناً مانند آئينهء صاف و روشن بوده و خود بين و خودنما نيستند بلكه غيرنما هستند و در مقابل روح هر شخص محتضرى واقع شوند عكس كمالات يا زشتيهاى او در آنها پيدا مىشود ، و لذا شخصى كه در حال جان دادن است ، صورت ملكوتيّه و صفات و اخلاق خود را چه نيكو باشد و چه ناپسنديده باشد ، در صورت و جمال آنها مشاهده مىكند ؛ و در واقع حسن و جمال ، يا قبح و زشتى نفس ناطقهء خود را در آنها مىبيند .
و چون افراد طيّب از مؤمنين در صفات و كمالات مختلف هستند ؛ در بعضى حال عبادت غالب است ، در بعضى جود و سخاوت ، در بعضى علم و معرفت ، در بعضى ايثار و شجاعت ، در بعضى عطوفت و مودّت ، و در بعضى صلابت و حميّت ؛ لذا جمال ملكوتى آنان مختلف و به اشكال زيباى متفاوت است ، و در برخى كه محبّت خدا اشتداد دارد صورت ملكوتيّه بسيار جذّاب و دلرباست .
از همين نقطهء نظر ، تشكّل و تصوّر ملائكهء قبض ارواح براى آنها متفاوت ، و در عين آنكه همه زيبا هستند و ليكن از نقطهء نظر كيفيّت و چگونگى حسن به أشكال و صورتهاى مختلفه براى آنها تجلّى دارند .
و بر همين قياس افراد خبيث از كافران و منافقان ، در صفات و ملكات متفاوتند ؛ در بعضى حال انكار و جحود غالب است ، در بعضى عناد و ستيزگى ، در بعضى بخل و امساك ، در بعضى تحجّر و
معاد شناسى (فارسى) — صفحة 239
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٢٣٩