حضرت صادق عليه السّلام در پاسخ فرمودند : خداوند تبارك و تعالى براى ملك الموت ياران و مددكارانى گماشته است كه آنها ارواح را قبض مىكنند . مانند صاحب الشُّرطَة ( يعنى رئيس پليس ) كه براى او ياران و كمك كارانى از افراد انسان قرار داده شده است ، و آن رئيس پليس آن اعوان و ياران خود را در پيشآمدها براى انجام امورى كه به عهده دارند مىفرستد . بنابراين تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَئِكَةُ ، وَ يَتَوَفَّاهُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ مِنَ الْمَلَئِكَةِ مَعَ مَا يَقْبِضُ هُوَ ، وَ يَتَوَفَّاهَا اللهُ عَزّ وَ جَلَّ مِنْ مَلَكِ الْمَوْتِ .
« فرشتگان رحمت و غضب ، قبض روح مؤمنين و ظالمين را مىكنند يعنى روح آنها را به نزد خود مىگيرند و جذب مىكنند ، و ملك الموت روح آنها را بواسطهء آن فرشتگان مىگيرد و به نزد خود جذب مىكند با روح آن افرادى را كه خودش بلاواسطه مىگرفته و به خود جذب مىنموده است ، و خداوند عزّ و جلّ آن ارواح را بواسطهء ملك الموت مىگيرد و جذب مىنمايد . » « 1 »
از اين روايت استفاده مىشود كه روح بعضى را ملك الموت بدون واسطهء فرشتگان جزئيّه مىگيرد و خودش بنفسه متصدّى و مباشر قبض روح آنان ميگردد .
إن شاء الله تعالى در خاتمهء همين مجلس از اين موضوع گفتگو خواهيم نمود .
بيان أمير المؤمنين در جواب از ادّعاى تناقض در آيات قرآن
روايتى را شيخ صدوق عليه الرّحمة در كتاب « توحيد » نقل
هامش
( 1 ) « من لا يحضره الفقيه » باب غسل الميّت ، طبع نجف ، جلد 1 ، ص 82